Romanya'daki hayvanseverlerden mesaj var: Tek çözüm kısırlaştırma

Romanya 2013 yılında köpeklerin sokaklardan toplanmasını içeren yasayı onayladı. O dönem yasaya karşı mücadele eden hayvanseverler, “Toplamak değil, kısırlaştırmak çözüm” diyor.

Türkiye’de son günlerin en önemli gündem maddelerinden biri de köpeklerin sokaklardan toplanıp barınaklara kapatılması ve 30 gün içinde sahiplenilmeyenlerin öldürülmesini içeren yasa taslağı…

Bu yasa taslağına referans olarak verilen Avrupa ülkelerinden biri de 2013 yılında benzer bir yasayı onaylayan Romanya… 11 yıl önce şu an bizde yaşanan tartışmaların yaşandığı Romanya’da hayata geçen yasa sonrası neler oldu? Köpek popülasyonu kontrol altına alınabildi mi?

“Köpekler orman, yol kenarına atılıyor”

Bundan 11 yıl önce Romanya’da sokak köpekleri Türkiye’deki gibi tartışmaların odağına oturdu. Romanya’da bir çocuğun köpek saldırısı sonrası hayatını kaybetmesi, uzun süredir köpeklerin toplanması tartışmalarını alevlendirdi. Köpeklerin toplanıp barınaklara kapatılmasını ve sahiplenilmeyenlerin öldürülmesini kapsayan yasa parlamentodan geçti. O tarihten sonra köpekler toplandı ve çoğu öldürüldü. Peki, sorun çözüldü mü?

Romanya’da yaşayan hayvan hakları savunucusu ve gönüllü barınak çalışanı Mihai Gavril, kısırlaştırmanın etkin uygulanmadığından dem vuruyor. Yasa sonrası büyük şehirlerin pek çoğundan köpeklerin toplandığını anlatan Gavril, bunun köpek saldırılarını tamamen sonlandırmadığını ifade ediyor. Sebebi de köpek sahiplerinin ya da kontrolsüz yetiştiricilerin köpekleri şehir çeperlerine bırakmaları… Kısır olup olmadıklarının kontrolü yapılmadığı için Gavril, bu köpeklerin o bölgelerde çoğalıp çeteleştiğini söylüyor.

Gavril, “Sokak köpeklerinin toplanmasının yanında bir diğer önemli konu da kâr amacıyla yapılan köpek yetiştiriciliği… Bu alan kontrolsüz bırakılıyor. Özel köpek yetiştiricileri üzerinde daha fazla kontrol olması gerekiyor” diyor.

‘Politikacılara baskı kurmak gerekiyor”

Gavril, köpeklerin toplanmasının bazı kişilerin sistemi suistimal etmesine sebep olduğunu dile getiriyor: “Köpeklerin toplanmasının ardından bazıları öldürüldü, bazıları evlat edinildi, büyük kısmı perişan koşullarda tutuldu. Köpek toplayan firmalar ortaya çıktı, belediyeler onlarla sözleşme imzalamaya başladı. Ancak bazen bu köpek toplayanlar köpekleri çoğaltıp serbest bırakıyorlar. Çünkü bu insanlar sokakta köpek olmazsa işsiz kalır. Dolayısıyla sistem, acımasız girişimcilerin hayvanları istismar edip kar elde ettiği, devletin parasını israf ettiği ve başkanların yararlandığı deliklerle dolu.”

Gavril, 2013 yılında yasaya karşı hayvan hakları savunucularının birlikte ve politik bir söylem üretemediğini dile getirerek şu mesajı veriyor: “Köpeklerle ilgili sorunun çözümü için evrensel bir çözüm yok ama politika uygulayıcılarına ciddi baskı kurmak gerekiyor. Köpekler insanlarla evcilleşmiş ve onlara bağımlı hayvanlar. Onların refahını da gözetmeliyiz. Yasa dışı köpek yetiştiriciliği ile mücadele etmek ve köpek sahiplenenlerin de onları kısırlaştırdığından emin olmak gerekiyor. Köpeklerin ticari bir meta olmasının önüne geçilmeli.”

"Sokaklardaki köpeklerin çoğu terk edilenler"

2013-2014 arasında yaşanılanlara bakıldığında Romanya’daki köpeklerle ilgili yaşananlardan ne dersler çıkarıldı? Hayvan hakları savunucusu ve veteriner hekim olan Ovidiu Rosu, hayvan hakları savunucularının, bu alanda çalışan derneklerin kesinlikle köpek üretimi üzerine odaklanmalarını öneriyor. Bunun en önemli konu olduğunu ifade eden Rosu, “Ayrıca hayvan sahiplerine yönelik de denetim olmalı. Şu an sokaklardaki köpeklerin çoğu terk edilen köpeklerden oluşuyor” diyor.

Rosu’ya Türkiye’de hayvan hakları savunucularına ne tür bir mesajı olduğunu sorduğumuzda yanıtı “kısırlaştırma” oluyor: “Hayvanlar, kısırlaştırma ile bir ‘problem’ olarak görülmekten çıkabilir aynı zamanda onların hayatını daha konforlu hala getirir. Bu nedenle bu konu bireysel çabalara bırakılmayacak kadar önemli.”

Kaynak: Gazete Duvar/Meral Candan

09/06/2024