Kedim Sıkılıyor Mu? - Işın Selin
07.12.2022İş hayatı, sosyal hayat derken minik patilerimizi yanımızda her yere götüremeyebiliriz. ...
Bir kedinin dünyayı değiştirebileceğini düşünür müsünüz?
Soğuk Savaş yıllarında bunu düşünenler vardı. Hem de dünyanın en güçlü
istihbarat örgütlerinden biri: Central Intelligence Agency yani CIA.
1960’ların başında Washington’da bir grup adam masanın
etrafında oturup şu soruya ciddi ciddi kafa yoruyordu: “Bir kediyi casus olarak
kullanabilir miyiz?”
Bu soru bugün internet komedisi gibi görünüyor olabilir. Ama
Soğuk Savaş, mantığın sık sık yerini paranoyaya bıraktığı bir dönemdi. ABD ile
Sovyetler Birliği arasındaki görünmez savaş, yalnızca nükleer başlıklarla
değil; güvercinlerle, LSD deneyleriyle, telepatik araştırmalarla ve evet…
mikrofon yerleştirilmiş kedilerle yürütülüyordu.
CIA’in “Acoustic Kitty” adlı projesi tam da bu dönemin
ürünüydü. Ve belki de tarihin en absürt devlet operasyonlarından biri olarak
hafızalara kazındı.
Soğuk Savaş’ın Akıl Sağlığını Bozan Atmosferi
Bugün geriye dönüp baktığımızda Soğuk Savaş çoğu zaman siyah
beyaz fotoğraflar, sert bakışlı liderler ve nükleer füze görüntüleriyle
hatırlanıyor. Oysa dönemin gerçek ruh hali çok daha garipti.
1945 sonrası dünya iki kutba ayrılmıştı. Bir tarafta United
States, diğer tarafta Sovyetler Birliği. Taraflar birbirine doğrudan savaş
açmıyordu ama sürekli birbirinin zihnine, teknolojisine ve sırlarına sızmaya
çalışıyordu.
Bu çağın en büyük korkusu yalnızca “düşman” değildi. Asıl
korku, düşmanın sizden bir adım önde olmasıydı.
Bu yüzden devletler mantık sınırlarını zorlayan projelere
milyarlar harcadı. İnsan zihnini kontrol etme deneyleri yapıldı. Uzaktan
düşünce okuma araştırmaları fonlandı. Zehirli şemsiyeler üretildi. Minyatür
kameralar geliştirildi. Casusluk için hayvanlar kullanıldı.
Çünkü paranoya arttığında, imkânsız görünen fikirler bir
anda “stratejik fırsat” gibi görünmeye başlıyor.
Acoustic Kitty: Casus Kedinin Doğuşu
CIA’in planı teoride oldukça dahiyaneydi. Kediler insanlar
tarafından fark edilmiyordu. Sokakta özgürce dolaşabiliyorlardı. Özellikle
büyükelçilikler ve diplomatik binaların çevresinde dikkat çekmeden hareket
edebilirlerdi.
CIA mühendisleri aylar boyunca kediyi eğitmeye çalıştı.
Belirli noktalara gitmesi, sesleri takip etmesi ve dikkatinin dağılmaması
hedefleniyordu. Ancak projeyi baştan itibaren sabote eden bir gerçek vardı:
Kediler… kedidir.
Bir kediye ideoloji anlatamazsınız.
Bir kediye jeopolitik denge açıklayamazsınız.
Bir kedi, karşı istihbarat stratejileriyle ilgilenmez.
O sadece canı ne isterse onu yapar.
Milyon Dolarlık Felaket
İddialara göre proje milyonlarca dolara mal oldu. CIA
sonunda ilk saha testini gerçekleştirmeye karar verdi.
Kedi bir Sovyet tesisi yakınında araca bırakıldı. Görev
basitti: Yakındaki bankta oturan kişilerin konuşmalarını dinlemek. Ve sonra
tarihin en trajikomik (canım kedi için ise sadece acı ve hazin bir son)
casusluk hikâyelerinden biri yaşandı.
Kedi yola çıktıktan birkaç saniye sonra bir taksi çarptı.
Operasyon sona erdi.
Bu hikâye yıllarca şehir efsanesi gibi anlatıldı. Sonrasında
kamuoyuna açılan CIA belgeleri, projenin gerçekten var olduğunu doğruladı. Bazı
detaylar tartışmalı olsa da, “Acoustic Kitty”nin gerçek olduğu artık biliniyor.
Belki de en çarpıcı detay şu:
Devletler bazen başarısız olacağını bile bile projeler
üretmez. Gerçekten başarılı olacaklarına inanırlar.
Komplo teorileriyle ilgili en ilginç şeylerden biri şu:
Bazıları gerçekten yaşandı.
Komploların Gerçek Olduğu Anlar
Bugün internette “devletler hayvanları casus olarak
kullanıyor” diyen birini görsek muhtemelen sosyal medya şakası sanırız. Ama
Soğuk Savaş belgeleri bunun gerçekten denendiğini gösteriyor.
Üstelik yalnızca kediler değil.
United States Navy, yunusları askeri görevlerde kullanmak
için projeler geliştirdi. Güvercinlerle kamera taşıma deneyleri yapıldı. CIA’in
zihin kontrolü üzerine yürüttüğü Project MKUltra yıllar sonra resmen ortaya
çıktı.
İşte komploların en tehlikeli yanı burada başlıyor.
Gerçekle kurgu birbirine karışıyor.
Bir noktadan sonra insanlar “Bu kadar saçma olamaz” demeyi
bırakıyor. Çünkü tarihte gerçekten saçma olan şeyler yaşandı.
Devletlerin Gizli Fantezileri
Acoustic Kitty aslında yalnızca başarısız bir casusluk
hikâyesi değil. Devlet aklının karanlık tarafına açılan küçük bir pencere.
Çünkü büyük güçler korktuklarında garipleşir.
Teknoloji geliştikçe bu gariplikler de değişiyor. Dün
kedilere mikrofon takılıyordu, bugün algoritmalar insan davranışlarını izliyor.
Dün diplomat dinlemek isteyen devletler vardı, bugün veri akışlarını kontrol
etmek isteyen şirketler ve hükümetler var.
Soğuk Savaş’ın casus kedileri bize şunu hatırlatıyor:
Devletlerin hayal gücü bazen bilim kurgudan bile ileri
gidebilir.
Ve dürüst olmak gerekirse… Bir kedinin dünya siyasetinin
merkezine yerleşmesi, kedilerin karakterine de oldukça uygun görünüyor. Çünkü
insanlık tarihine uzaktan baktığımızda, büyük ihtimalle kediler hep aynı şeyi
düşünüyordu: “Bunların hepsi tamamen saçmalık.”
Pınar AKSU
İş hayatı, sosyal hayat derken minik patilerimizi yanımızda her yere götüremeyebiliriz. ...
Konya’nın Beyşehir ilçesinde girdiği otomobilin motor kısmında sıkışan yavru kedi, ...
The Simpsons Cat Flu: Bu bölüm korku ve yönlendirmenin kitleler üzerinde ne kadar hızlı ve ...
Rusya-Ukrayna Savaşı'ndan dolayı milyonlarca kişinin evlerini terk etmesiyle evcil hayvanlar ...
Hatay’ın Antakya ilçesinde bugün enkaz kaldırma çalışması başlatılan binadan bir köpek ...
İlgisiz ve umursamaz olarak bilinseler de kedilerin onlara bakan kişilerle duygusal bağ kurduğu ...
İnsanoğlu ölse de kalsa da, kedi nesli aslanlar gibi devam edecektir... Her dinin ...
Japonya'da kedilerini yaygın görülen böbrek hastalıkları nedeniyle kaybetmek istemeyen ...
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yeni yolcu gemilerinden Soma 301, ilginç bir olaya ev ...
Dünya üzerinde 34 değişik ırktan 500 milyondan fazla evcil kedi bulunmaktadır. Her ...
Kedilerle ilgili yeni bir sağlık dosyasını aralıyoruz: Kedilerde astım. Sanılanın ...
Japonya’da Sokaklarda Kedi Yok… Kedi Kafeleri Var. Japonya’ya gittiğimde gözüme ilk ...
Birçok kedici, temiz ve taze bir su kasesi olmasına rağmen, kedilerinin musluktan içme ...
Yılda yaklaşık 5 milyon kedi ve köpeğin gıda olarak tüketildiği Vietnam'ın turistik ...
Tatlıların hiç olmadığı bir dünyada yaşadığınızı düşünün. Ne baklava, ne dondurma ...
Ankara Büyükşehir Belediyesi, sokak hayvanlarının sağlığı ve kısırlaştırılması için ...
Türkiye’nin endemik canlısı olan, ünü sınırları aşıp dünyaya yayılan Van kedileri ...
İstanbul Küçükçekmece'de çok ilginç bir olay yaşandı. Sosyal medyaya yansıyan kareler ...
Mobil iletişim çözümleriyle tanınan GlocalMe, evcil hayvan sahipleri için geliştirdiği yeni ...
İngiltere’nin Norwich şehrinde yaşayan Rosie, somondan yapılmış pastasıyla 32.yaşını ...
Nazilli Devlet Hastanesi’ne gelen hasta bir kedi nöbetçi doktorlar tarafından fark edilerek ...
Elbette onlar için belirli bir yaşam süresi öngörmek mümkün değil. Ancak hayatı boyunca ...
Polonya’da gönüllü ekiplerin ve bazı yerel oluşumların termal dronelar ile kar altında ...
Kedilerin ve köpeklerin neden bir anda koşturmaya başladığını açıklayan uzmanlar, bilimsel ...
Kedi evlat edindiğinizde ilk olarak “kedimin ismini ne koymalıyım?” sorusu akla gelir. Size ...
Evlerinde hatta sokakta, yer ve zaman farketmeksizin bir kedi ile karşılaşan kediciyi bakar ...
Kahramanmaraş'taki depremlerde ailesini kaybeden 12 yaşındaki Çınar Kuloğlu, köpeği ...
Evlerini bir kediyle paylaşan pek çok kişi için tüylü dostlarının mutlu olduğunu görmek ...
Ankara’ da ilk kedi konseptli bir kafe… Bir çok kediye ev sahipliği yapan, lezzetli ...
Almanya‘nın Hannover kentindeki bir araştırma projesi kapsamında köpeklerin ...
Kedi duruşu, yoganın en ünlü pozlarından biridir. Omurgaya, boyuna ve omuzlara esneklik ...
Hayvan hakları savunucuları, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmelerine başlanan ve ...
İzmir Büyükşehir Belediyesi Veteriner İşleri Halk Sağlığı Daire Başkanlığı, ...