Şiirler Ve Kediler - İ. Ethem Polat
14.01.2021“Kedi Sadece Miyav Demez” Şairin yanı başında bazen kitaplarının arasında bazen de ...
Bir kedinin dünyayı değiştirebileceğini düşünür müsünüz?
Soğuk Savaş yıllarında bunu düşünenler vardı. Hem de dünyanın en güçlü
istihbarat örgütlerinden biri: Central Intelligence Agency yani CIA.
1960’ların başında Washington’da bir grup adam masanın
etrafında oturup şu soruya ciddi ciddi kafa yoruyordu: “Bir kediyi casus olarak
kullanabilir miyiz?”
Bu soru bugün internet komedisi gibi görünüyor olabilir. Ama
Soğuk Savaş, mantığın sık sık yerini paranoyaya bıraktığı bir dönemdi. ABD ile
Sovyetler Birliği arasındaki görünmez savaş, yalnızca nükleer başlıklarla
değil; güvercinlerle, LSD deneyleriyle, telepatik araştırmalarla ve evet…
mikrofon yerleştirilmiş kedilerle yürütülüyordu.
CIA’in “Acoustic Kitty” adlı projesi tam da bu dönemin
ürünüydü. Ve belki de tarihin en absürt devlet operasyonlarından biri olarak
hafızalara kazındı.
Soğuk Savaş’ın Akıl Sağlığını Bozan Atmosferi
Bugün geriye dönüp baktığımızda Soğuk Savaş çoğu zaman siyah
beyaz fotoğraflar, sert bakışlı liderler ve nükleer füze görüntüleriyle
hatırlanıyor. Oysa dönemin gerçek ruh hali çok daha garipti.
1945 sonrası dünya iki kutba ayrılmıştı. Bir tarafta United
States, diğer tarafta Sovyetler Birliği. Taraflar birbirine doğrudan savaş
açmıyordu ama sürekli birbirinin zihnine, teknolojisine ve sırlarına sızmaya
çalışıyordu.
Bu çağın en büyük korkusu yalnızca “düşman” değildi. Asıl
korku, düşmanın sizden bir adım önde olmasıydı.
Bu yüzden devletler mantık sınırlarını zorlayan projelere
milyarlar harcadı. İnsan zihnini kontrol etme deneyleri yapıldı. Uzaktan
düşünce okuma araştırmaları fonlandı. Zehirli şemsiyeler üretildi. Minyatür
kameralar geliştirildi. Casusluk için hayvanlar kullanıldı.
Çünkü paranoya arttığında, imkânsız görünen fikirler bir
anda “stratejik fırsat” gibi görünmeye başlıyor.
Acoustic Kitty: Casus Kedinin Doğuşu
CIA’in planı teoride oldukça dahiyaneydi. Kediler insanlar
tarafından fark edilmiyordu. Sokakta özgürce dolaşabiliyorlardı. Özellikle
büyükelçilikler ve diplomatik binaların çevresinde dikkat çekmeden hareket
edebilirlerdi.
CIA mühendisleri aylar boyunca kediyi eğitmeye çalıştı.
Belirli noktalara gitmesi, sesleri takip etmesi ve dikkatinin dağılmaması
hedefleniyordu. Ancak projeyi baştan itibaren sabote eden bir gerçek vardı:
Kediler… kedidir.
Bir kediye ideoloji anlatamazsınız.
Bir kediye jeopolitik denge açıklayamazsınız.
Bir kedi, karşı istihbarat stratejileriyle ilgilenmez.
O sadece canı ne isterse onu yapar.
Milyon Dolarlık Felaket
İddialara göre proje milyonlarca dolara mal oldu. CIA
sonunda ilk saha testini gerçekleştirmeye karar verdi.
Kedi bir Sovyet tesisi yakınında araca bırakıldı. Görev
basitti: Yakındaki bankta oturan kişilerin konuşmalarını dinlemek. Ve sonra
tarihin en trajikomik (canım kedi için ise sadece acı ve hazin bir son)
casusluk hikâyelerinden biri yaşandı.
Kedi yola çıktıktan birkaç saniye sonra bir taksi çarptı.
Operasyon sona erdi.
Bu hikâye yıllarca şehir efsanesi gibi anlatıldı. Sonrasında
kamuoyuna açılan CIA belgeleri, projenin gerçekten var olduğunu doğruladı. Bazı
detaylar tartışmalı olsa da, “Acoustic Kitty”nin gerçek olduğu artık biliniyor.
Belki de en çarpıcı detay şu:
Devletler bazen başarısız olacağını bile bile projeler
üretmez. Gerçekten başarılı olacaklarına inanırlar.
Komplo teorileriyle ilgili en ilginç şeylerden biri şu:
Bazıları gerçekten yaşandı.
Komploların Gerçek Olduğu Anlar
Bugün internette “devletler hayvanları casus olarak
kullanıyor” diyen birini görsek muhtemelen sosyal medya şakası sanırız. Ama
Soğuk Savaş belgeleri bunun gerçekten denendiğini gösteriyor.
Üstelik yalnızca kediler değil.
United States Navy, yunusları askeri görevlerde kullanmak
için projeler geliştirdi. Güvercinlerle kamera taşıma deneyleri yapıldı. CIA’in
zihin kontrolü üzerine yürüttüğü Project MKUltra yıllar sonra resmen ortaya
çıktı.
İşte komploların en tehlikeli yanı burada başlıyor.
Gerçekle kurgu birbirine karışıyor.
Bir noktadan sonra insanlar “Bu kadar saçma olamaz” demeyi
bırakıyor. Çünkü tarihte gerçekten saçma olan şeyler yaşandı.
Devletlerin Gizli Fantezileri
Acoustic Kitty aslında yalnızca başarısız bir casusluk
hikâyesi değil. Devlet aklının karanlık tarafına açılan küçük bir pencere.
Çünkü büyük güçler korktuklarında garipleşir.
Teknoloji geliştikçe bu gariplikler de değişiyor. Dün
kedilere mikrofon takılıyordu, bugün algoritmalar insan davranışlarını izliyor.
Dün diplomat dinlemek isteyen devletler vardı, bugün veri akışlarını kontrol
etmek isteyen şirketler ve hükümetler var.
Soğuk Savaş’ın casus kedileri bize şunu hatırlatıyor:
Devletlerin hayal gücü bazen bilim kurgudan bile ileri
gidebilir.
Ve dürüst olmak gerekirse… Bir kedinin dünya siyasetinin
merkezine yerleşmesi, kedilerin karakterine de oldukça uygun görünüyor. Çünkü
insanlık tarihine uzaktan baktığımızda, büyük ihtimalle kediler hep aynı şeyi
düşünüyordu: “Bunların hepsi tamamen saçmalık.”
Pınar AKSU
“Kedi Sadece Miyav Demez” Şairin yanı başında bazen kitaplarının arasında bazen de ...
Yavruyken edindiğiniz kedinizin kısırlaştırılması gerektiğini biliyor ama bunu ne zaman ...
Bu cennet vatanda sağcı solcu, alevi sünni, Türk Kürt, ayrımcılığı on binlerce can aldı. ...
Çok yaygın bir problem, yeni gelen bir kedinin evde var olan kediye tanıtılmasıdır. ...
ABD'nin New York şehrinden sahibiyle İtalya'ya gitmesi gereken ancak kedi taşıma ...
Yüzyıllar boyunca hep siyah kedilerin haketmediği şekilde kötü şans getirdiğine ...
İnsanlar tarafından merak uyandıran ve büyük sevgi toplayan maymunlar, görünüşleri ...
Kediler, özgür canlılardır; sadece canları istediğinde yanınıza gelip kendilerini ...
Uyku, canlılar için en doğal dinlenme biçimlerinden biridir. Kedilerin ise günlük ...
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB), 1 Ocak 2023 itibariyle sona eren evcil hayvanlara çip ...
Pakistan'da başkent İslamabad'daki parlamento binasına giren misk kedisi, çok sayıda ofis ...
Elimdeki yağlı boya kedi tablosunu usulca yana kaydırdım ve evdeki modeliyle şöyle bir ...
Kedilerin burun izleri, tıpkı insanların parmak izleri gibi farklıdır. En önemli duyu organı ...
Avustralya’nın Melbourne şehrinde Knox yönetim bölgesinde evcil kediler için sokağa çıkma ...
Kediler yüksek yerlerde dolaşmaya bayılırlar. Ucunda bir de sevdiği yiyecek varsa tüm ...
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ender Yarsan dergimize yaptığı ...
ABD’nin Kaliforniya eyaletinde devriye sırasında bir tavşanı fark eden polis memuru, ...
Tüm dünyada özellikle Avrupa ülkelerinde herkes tarafından bilinen Birman Kedisi, ilk ...
Kedici olmanın, onlarla birlikte yaşamanın “faydalarını” kedicilere anlatmaya gerek yok. ...
2015 yılında, Merlin adlı 13 yaşındaki bir kurtarma kedisi, Guinness Dünya Rekorları ...
Sokak hayvanlarına "ötanazi" yolunu açan kanun teklifinin görüşmelerine bugün TBMM Tarım, ...
Kediler kuru ortamlarda kalıp hiçbir şekilde ıslanmaya tahammül edemezler. Banyo yapmak ...
Bir insana, bir kediye, bir ağaca, bir mevsime baktığımız zaman onun, vata mı yani hareketli, ...
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Köpek Barınağı ve Rehabilatasyon Merkezi’nde bakım ve ...
Bağcılar Hikmet Barutçugil Güzel Sanatlar Lisesi’nin maskotu haline gelen Prenses, karne ...
Köpekbalıkları, güçlü çeneleri ve yırtıcı yeteneklerinden daha fazlasıdır. İşte ...
İsviçre hayvan deneylerine devam kararı aldı, vahşete “Evet” dedi! İsviçre’de ...
Brezilya’da yapılan bir araştırma, her 10 kediden 1'inin yalnız bırakıldığında sorunlu ...
Dünya üzerinde 34 değişik ırktan 500 milyondan fazla evcil kedi bulunmaktadır. Her ...
Yaz aylarında havaların ısınmasıyla, sivrisinekler ortaya çıkmaya başlar. Doğanın bir ...
Kedilerin garip davranışlarına kediciler alışmış olsa da bazen öyle bir şey yaparlar ki ne ...
Kanada’da hayvan sağlığı teknolojisi şirketi Sylvester.ai, bir kedinin acı hissedip ...
Pek çok kişi kedileri çok sevdiğini söylese de kediler için yapabileceklerinin bir sınırı ...