Kedi Zekasını Anlamak
20.05.2021Geçenlerde 5 yaşındaki bir çocuğa neden kedileri sevdiğini sordum. "Çok tatlılar" diye ...
Sevgili Kediciler,
Bu yazı, kedinizin böbrek sağlığı hakkında sizi bilgilendirmek, endişelerinize ışık tutmak ve size umut vermek için kaleme alınmıştır. Kedilerde özellikle ileri yaşlarda sık karşılaşılan kronik böbrek hastalığı (KBH) hakkında merak ettiğiniz her şeyi bilimsel ama anlaşılır bir dille açıklamaya çalışacağım. Ayrıca son yıllarda çok konuşulan AIM30 adlı yeni destek ürün hakkındaki güncel bilgileri de sizinle paylaşacağım.
1. Kronik Böbrek Hastalığı Nedir?
Kedilerde kronik böbrek hastalığı, böbreklerin zamanla görevlerini yeterince yerine getirememesi durumudur. Böbrekler, vücuttaki atık maddeleri süzerek idrarla dışarı atar. Ancak bazı ırklardaki kalıtsal yatkınlıklar ve yaşlanmayla birlikte bu süzme fonksiyonu azalabilir. Bu da kandaki üre, kreatinin gibi zararlı maddelerin artmasına neden olur.
Böbrek hastalıkları genellikle sinsi ilerler. Özellikle kedilerin hastalıklarını gizleme eğiliminde olduklarını da düşünürsek, ilk başta hastalığın erken dönemde fark edilmesi oldukça zordur. Ne yazık ki klinik belirtiler çoğu zaman böbreklerin %60'tan fazlası zarar gördüğünde ortaya çıkar. Bu yüzden British shorthair, Siyam ve Persian gibi ırkların ve 7 yaşın üstündeki her kedinin senede bir kez check up kapsamında kontrol edilmesini önemle tavsiye ederim.
2. Kedinizde Hangi Belirtiler Olabilir?
Daha fazla su içme ve idrar yapma
Kilo kaybı
İştahsızlık
Kusma veya mide bulantısı
Halsizlik
Ağız kokusu
Tüylerde matlaşma
Bu belirtiler tabii ki başka hastalıklarda da görülebilir. Ancak özellikle hastalığa yatkın ırklarda ve yaşlı kedilerde bu belirtiler varsa mutlaka veteriner hekiminize başvurmalı ve böbrek değerlerini kontrol ettirmelisiniz.
3. Tanı Nasıl Konur?
Veteriner hekiminiz bazı kan ve idrar testleriyle tanıyı netleştirebilir:
Kreatinin ve BUN (kan üre nitrojeni): Böbrek fonksiyonunu gösterir.
SDMA: Daha erken evrelerde bile böbrek hastalığını gösterebilen yeni bir test.
İdrar yoğunluğu (USG): Böbreğin idrarı yoğunlaştırma yeteneğini gösterir.
UPC oranı: İdrarda protein kaçağını ölçer.
Kan basıncı yani tansiyon ve elektrolitlerin ölçümleri, ultrason ile yapılan muayeneler de tanıya yardımcı olacaktır.
4. Hastalık Evreleri: IRIS Sınıflaması
Uluslararası Renal İlgi Derneği (IRIS), kedi, köpeklerde böbrek hastalıklarının bilimsel olarak araştırılması ve anlaşılması için kurulmuştur ve böbrek hastalığını 4 evreye ayırır:
Evre 1: Henüz belirti vermeyen ancak hafif bozulmalar olan dönem.
Evre 2: Kreatinin 1.6–2.8 mg/dl. Hafif belirtiler olabilir.
Evre 3: Kreatinin 2.9–5.0 mg/dl. Genellikle belirgin şikayetler başlar.
Evre 4: Kreatinin >5.0 mg/dl. İleri evre, yaşam kalitesi ciddi şekilde etkilenir.
Erken teşhis, bu evreler arasında geçişi yavaşlatmak için çok önemlidir.
5. Kedim KBH Tanısı Aldı, Ne Yapmalıyım?
Öncelikle yalnız ve umutsuz olmadığınızı bilmenizi isterim. Bu durumla karşılaşan sizin gibi birçok kedi sahibi var ve doğru yaklaşımla kediniz uzun ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir.
Tedavide Amaç:
Böbrek yükünü azaltmak
Atık maddelerin vücutta birikmesini önlemek
Kedinizin iştahını ve enerjisini artırmak
Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak
6. Tedavi Seçenekleri Nelerdir?
Kedinizin evresine göre veteriner hekiminiz aşağıdaki yaklaşımları önerebilir:
✔️ Özel mamalar (düşük protein & fosfor)
✔️ Sıvı desteği
✔️ İştah açıcı ve mide koruyucu ilaçlar
✔️ Fosfor bağlayıcılar
✔️ Tansiyon düzenleyiciler
✔️ Gerekirse anemi tedavisi
Ama belki de en heyecan verici gelişme, aşağıda detaylıca anlatacağım AIM30 adlı yeni destek ürün.
7. Yeni Bir Destek: AIM30
Son yıllarda Japonya'da geliştirilen ve Türkiye’de de kullanılmaya başlanan AIM30, kedilerde böbrek sağlığına destek olan yenilikçi bir üründür.
AIM proteini, böbrekte biriken hasarlı hücrelerin temizlenmesini sağlar. KBH'de bu sistem bozulur. AIM30, işte bu süreci destekler.
Günde 1 saşe, yaş mamaya karıştırılarak verilir. En iyi sonuç için akşam öğününde önerilir.
Klinik gözlemlerde:
Kreatinin ve üre değerlerinde düşüş
İştah artışı
Enerji ve tüy kalitesinde iyileşme
Bağışıklık hücrelerinde denge gözlenmiştir.
Kedi sahiplerinin geri bildirimleri, AIM30’un yaşam kalitesini anlamlı biçimde artırdığını göstermektedir.
8. Sonuç:
Kedinizle Daha Uzun ve Kaliteli Bir Yaşam Mümkün
Kronik böbrek hastalığı kediniz için bir son değil, yeni bir yaşam düzenidir. Uygun mamalar, veteriner hekim desteği, doğru takviyeler ve sizin ilgi ve sevginizle kedinizin ömrü uzayabilir, daha konforlu hale gelebilir.
Unutmayın, erken teşhis hayat kurtarır. Düzenli kontrol ve bilinçli bakım ile kedinizin yanında daha uzun yıllar sevgiyle olmaya devam edebilirsiniz.
Dr. Tarkan Özçetin
Veteriner Hekim – Cat Hospital, Ankara
Kaynaklar
International Renal Interest Society (IRIS) Guidelines, 2023
Miyazaki T. et al., Nature Medicine, 2016
Özçetin T., AIM30 Olgu Serisi, 2025
Polzin D.J., Chronic Kidney Disease in Small Animals, Vet Clinics, 2013
Geçenlerde 5 yaşındaki bir çocuğa neden kedileri sevdiğini sordum. "Çok tatlılar" diye ...
Kedilerin ve köpeklerin neden bir anda koşturmaya başladığını açıklayan uzmanlar, bilimsel ...
"SEVGİ İYİLEŞTİRİR" Amerika’da her yıl hayvan barınaklarına yaklaşık 3,2 milyon kedi ...
Pek çok insan için de tekir kedi cinsi sokak kedileri anlamına gelir. Tekir kedi denildiği ...
İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu, sokak hayvanlarına ilişkin yasa düzenlemesi konusunda iktidara ...
Hakkari'nin Çukurca ilçesine bağlı Işıklı Üs Bölgesinde Mehmetçik tarafından beslenen ...
Aynı insanlarda olduğu gibi kediler de bazı besin gruplarına alerjik reaksiyon ...
Köpeklerde Distemper (Köpek Gençlik) ,Parvo (Kanlı ishal), Hepatitis, Parainfluenza, ...
Düzce’de Recep Çakır'ın evden kaçan kedisi 'Leydi', bir gün sonra yağ bakımı için ...
Kedilerde genital bölgeler 8. haftadan sonra tamamen belirgin hale gelmeye başlar fakat bu zamana ...
Kuveyt’te doğa fotoğrafçısı Talal Al Rabah tarafından görüntülenen çöl kedisi ailesi, ...
Ankara’da bir site yönetimi saldırgan olmayan sahipli köpeği zorla barınağa yollamak ...
1-Anti-Kanser Vücudu hayat emici kanserli hücrelerden koruyan güçlü anti-kanser yeteneklerine ...
İngiltere'den Rachel Lawrence adlı bir kadın 8 aydır kayıp olan kedisi Barnaby’i tesadüfen ...
Selin Işın Maldonado: Kedinin ruhu başka dünyalara dönüktürKedilere olan ilginizin kaynağı ...
Hiç unutmam yıllar önce kliniğime kedi sahiplenmek için eşi Ankara’da diplomat olan hamile ...
Evcil dostunuz bir arı tarafından sokulduysa neler yapmanız gerektiğini biliyor musunuz? ...
İngiltere’de yapılan yeni bir araştırmaya göre, sarman kedilerin bu kadar cesur olmasının ...
Hayvan hakları savunucularının ve hayvanseverlerin çok uzun zamandır beklediği Hayvan ...
Bazı kediler başta insana alışma konusunda zorlansa da daha sonrasında kolaylıkla sizinle ...
Aynı insanlarda olduğu gibi kediler de bazı besin gruplarına alerjik reaksiyon ...
Bir kedici olarak, kediniz hakkında birçok garip şey fark etmişsinizdir ve muhtemelen onları ...
Dişi Kedide Cinsel Davranışların Başlaması: 6 – 10 aylık dişi kedilerde ...
Bugün 8 Ağustos Uluslararası Kedi Günü. Bizde sizler için bugün kedinizle izleyeceğiniz ...
Kuduz eski çağlardan günümüze kadar gelen ve ülkemiz için de hala önemini koruyan çok ...
Asil ve mantıklı bir kişiliğe, mükemmel sezgilere ve akılcı bir duyarlılığa sahiptirler ...
Pseudaelurus’lar ayak uçlarıyla yürüyen ve keskin köpek dişlerine sahip olan ilk türlerdi. ...
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin yeni yolcu gemilerinden Soma 301, ilginç bir olaya ev ...
Sevimli görüntüleri nedeniyle çok sayıda hayvanseverin tercih ettiği kısa burunlu köpek ve ...
Kediler korktuğu zaman veya dinlemek gibi yalnız vakit geçirmek istediği zamanlarda bir alana ...
OHHAD Yönetim Kurulu, Türk Veteriner Hekimler Derneği Başkanlığına seçilen Gülay ...