Kedilerde Su Tüketimi - Hidayet Ünal

Su tüm canlılarda yaşamın temelini oluşturan bir bileşendir, memelilerin vücut ağırlığının %73'ünün su olduğu düşünüldüğünde suyun yaşama eş değer olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bu durum sevgili dostlarımız kedilerimiz için de geçerli. Bu yazımda kedilerimizin hayatının tüm evrelerinde su tüketiminin ne kadar önemli olduğunu konu alacağım.

Kediler diğer canlılara göre zor şartlara karşı çok daha dayanıklı olarak bilinirler. Kediler tüm vücut ağırlıklarının %40 ‘ını kaybettiklerinde bile hayatta kalabilirler. Depoladıkları karbonhidrat ve yağ rezervlerini de tüketseler de yaşayabildikleri saptanmıştır ama su olmadan bu dirençli yapının aynı başarıyı sağlayamadığı gözlenmiştir. Kediler vücut sıvılarının % 10’luk kısmının kaybında kötü şekilde hastalanabiliyorlarken vücut sıvılarının % 15‘lik kısmının kaybında ölüm kaçınılmaz oluyor. Bunca kayba rağmen hayatta kalmayı başaran kedilerin aynı başarıyı su olmadan neden sağlayamadıklarını birkaç maddeyle özetleyecek olursak;

1. Su yedikleri gıdalar ile alınan besin maddeleri ve minerallerin kana karışmasını ve dolaşım yoluyla da bunların doku ve organlara iletilmesine yardımcı olur.

2. Su kedinizin vücut sıcaklığını regule etmede yardımcı olur, bilindiği üzere kedilerin patileri dışında ter bezleri yoktur yine de bunu soluk alıp verme yoluyla tolere edebilirler, fakat yaz aylarının ne kadar sıcak geçtiğini düşünecek olursak suyun özellikle uzun tüylü kediler için ne kadar hayati oluğunu daha iyi anlıyoruz.

3. Gıda yoluyla alınan fazla tuz ve gereksiz ürünlerin idrar yoluyla atılmasına yardımcı olur.

4. Kediler tüylerinin temizliklerini yapabilmek için tükürük bezlerinde sürekli kullanıma hazır tükürüğün bulunması çok önemlidir bu yüzden özellikle suya ihtiyaç duyarlar, tüylerini temizleyemeyen kedi tüylerinin topaklaşmasına topaklaşan tüylerde derinin yeteri kadar hava alamamasına ve bunu takiben karşılaşılacak deri hastalıklarının önüne geçemez.

5. Hayatın devamlılığı en temelde hücrelerin canlılığını korumasıyla gerçekleşir, hücre içi organellerin birbiriyle bağlantılı gerçekleşen trilyonlarca kimyasal reaksiyonların temelinde yatan enzimlerin çalışmasında mutlaka suya ihtiyaç duyulur, su olmadan tepkimeler gerçekleşemez, organizma kendisi için gerekli olan enerjiyi üretemez ve yaşam sona erer.

Yukarıdaki maddelerde açıkça vurgulandığı gibi su dünyada yaşayan her canlı için önemli bir yer teşkil etmektedir, su olmadan hayat da olmaz. Vücutta gerçekleşen tepkimelerden açığa çıkan su ve yediği gıdalardan kazandığı su miktarı yaşamın devamlılığı için yeterli olmadığı için biz insanlarda olduğu gibi kedilerimizi de su içmeye teşvik etmeliyiz. Zaten idrar ve dışkı yoluyla yeteri kadar sıvı kaybı olurken bir de sıcak havaların varlığı da hesaba katıldığında günlük tüketilmesi gereken su miktarının ciddi önem kazandığı bilinmelidir.

Kediler çok fazla su tüketmemeleriyle bilinen canlılardır, bu durumun onlara ilerleyen yaşlarda özellikle kristal ve idrar kesesinde taş oluşumuna veya daha kötüsü böbrek yetmezliğine ve önemli dolaşım problemlerine sebebiyet verebileceği unutulmamalıdır. Biz kedi sahipleri biricik dostlarımızın susuz kaldığını basit el yordamıyla kolaylıkla anlayabiliyoruz, sırt derisini tutup kaldırın eğer deri susuz kaldıysa ve elastikiyetini kaybetmişse gözle görülür şekilde derinin eski halini alması yavaşlayacaktır, bununla beraber her iki gözünün önüne 3. göz kapağı adı verilen bir perde kapanır bu durumda yapılması gereken ilk şey telaşa kapılmadan veteriner hekiminize danışmak olmalıdır.

Yapılan çalışmalarda günde tükettiği kuru mama miktarın 4-5 katı kadar su tüketmesi gerektiği saptanmıştır. Yani günde ortalama 50 gram kuru mama yiyen bir kedinin en az 200-250 ml kadar su tüketmesi gerekmektedir. Bu miktar hareketli ve oyuncu kedilerde daha fazla olmalıdır.

Yaş mama tüketen kedilerde bu miktarın biraz daha az olması beklenir çünkü yaş mama %70 oranında su içerir bu yönüyle kuru mamadan farklılık gösterir. Zaten ortam ısısının etkisiyle yalanma, solunum, dışkılama ve özellikle boşaltım yoluyla kaybettiği sıvı miktarını göz önüne alırsak dışarıdan alması gereken su miktarının ne kadar ciddi olduğunu daha net anlayabiliyoruz.

Kediler yediklerine içtiklerine çok dikkat eden nazlı yaratıklardır, kendisine en ideal şartlar sunulsa da onun için pek çok fedakarlıklar yapılsa bile gerektiği kadar yemek yemeyebilir ve su içmeyebilirler, biz kedicilere özellikle su konusunda önemli görev düşmektedir, Peki nasıl?

Kediler her gıda tüketiminin sonrasında su kabına yönelirler, günde 12-20 kez mama yiyen bir kedi aynı sayıda su içme teşebbüsünde bulunacaktır. Her su içişinde 6-10 ml su içeceklerdir. Bu yüzden mutlaka ama mutlaka mama kaplarının yanında su kaplarının da bulundurulması, bunun yanında onları su içmeye teşvik etme açısından evin çeşitli yerlerine de su kapları konulmasında fayda var.

Mama ve su kapları her gün özenle temizlenmelidir, su kaplarının pis oluşu kedilerimizi onlardan uzakta tutar ve yeteri kadar su tüketemezler. Mama ve su kaplarının cam, metal ve porselen seçilmesinde önemli bir noktadır, çünkü plastik kaplar zamanla deforme olur ve kokusu suya geçer, koku alma duyuları üstün olan kediler bunun çabucak farkına varır ve o kaptan su içmek istemezler. Özellikle su kabının ağır malzemeden yapılmış olmasına önem verilmeli, oyun oynarken mama kabının ters düz olması kedilerin içeceği su miktarında bariz azalmaya sebebiyet verir, eğer ağır malzemeden üretilen kaplar tercih edilirse, su kabının devrilmesi kolay olmayacaktır.

Gün içinde suyun 1-2 saatte bir tazelenmesi ya da değiştirilmesi gerekir, çünkü durağan suda gözle görülmeyecek ve kedimizi hasta edecek zararlı etkenlerin üreyip çoğalabilir. Kedilerin tuvalet ve banyodan ısrarla su içmek isteyişlerinin temel nedeni de budur, çünkü zeki yaratılışa sahip bu canlılar akar suyun daha temiz ve oksijen bakımından daha doygun olduklarının bilincindedirler.

Özellikle sıcak havalarda suyun serin olması önemlidir, kediler için serin su ılık suya nazaran daha caziptir. Suyun sıcaklığını 15-20 derece civarında tutmak kedimizin su tüketimini arttırabilir. Bunun için belli aralıklarla değiştirdiğimiz suyun içine buz parçaları atılabilir. Bununla beraber içme suyunu daha cazip hale getirmek için de suya biraz süt ilave edilebilir.

Kedimizin az su tüketmesiyle karşılaşabileceği olumsuz durumlardan söz ettik, peki ya kediniz normalden çok su içiyorsa bu da iyi bir şey midir?

Maalesef hayır.

Çünkü kedimiz tüketmesi gereken su miktarının çok üzerinde su tüketiyorsa bir şeyler yolunda gitmiyordur, örnek verecek olursak akla gelebilecek önemli hastalık olan şeker hastalığında kedimiz kanda fazla miktarda bulunan glikozu seyreltmek amacıyla içgüdüsel olarak suya yönelir, bir yandan fazlaca su içerken diğer yandan da fazlaca idrar yaparlar. Bu noktada hasta sahibi en yakın veteriner kuruluşuna başvurup erken teşhis sayesinde kedisinin yaşam kalitesini arttırabilir, hatta hayatını kurtarabilir.

Su yaşamın en temel öğesini oluşturan unsurdur, biz kediciler olarak kedilerimizin sağlığını korumak adına önemli bir olayı gözden kaçırmayalım ve onları taze ve temiz su içmeye teşvik edelim, sadece kendi kedimize değil, sokakta yaşayan minik dostlarımız için de aynı özveriyi gösterelim çünkü bizim onlara ihtiyacımız olduğu kadar onların da bize ihtiyacı var.

Sağlıklı günler dilerim.