Sizi Seven Bir Canlı, En Etkili Tedavi Olabilir
25.06.2025Işıl Aykan Atmaca – Kedici Dergisi Özel Dosya“Mochi’nin pati uzatışı, sanki ruhuma ...
Kediler, Mikrobiyom ve Çocuk Sağlığına Yeniden Bakmak..
Yıllarca
insanlara şunu söylediler:
“Hamileyken
kediden uzak dur.”
“Evde
kedi varsa çocuk alerjik olur.”
“Hayvan
tüyü astım yapar.”
“Çocuk
steril ortamda büyümeli.”
Bugün
geldiğimiz noktada ise bilim yavaş yavaş bambaşka bir şey söylüyor.
Belki
de sorun kediler değil…
Belki
de asıl sorun, modern insanın doğadan, topraktan, mikroplardan ve diğer
canlılardan tamamen kopmuş olması.
Bir
dönem sadece “Hijyen Hipotezi” olarak görülen bu yaklaşım artık yalnızca teorik
bir fikir olmaktan çıktı. Son 15–20 yılda yayımlanan çok sayıda büyük çalışma,
erken yaşta hayvanlarla yaşayan çocuklarda bağışıklık sisteminin farklı
geliştiğini ortaya koyuyor. Özellikle kedi ve köpek bulunan evlerde büyüyen
çocuklarda bazı alerjik hastalıkların, astımın ve atopik problemlerin daha
düşük görülebildiğini gösteren ciddi veriler var.
Üstelik
bu etkinin sadece psikolojik değil, doğrudan biyolojik olduğu artık daha net
anlaşılıyor.
Çünkü
mesele “tüy” değil.
Mesele
mikrobiyom.
Mesele
bağışıklık sisteminin eğitimi.
Mesele
insanın milyonlarca yıllık evrimsel geçmişi boyunca hiçbir zaman steril
yaşamamış olması.
Modern
şehir insanı ise artık çocuklarını adeta laboratuvar ortamında büyütmeye
çalışıyor.
Sürekli
dezenfektanlar, antibakteriyel ürünler, aşırı hijyen takıntısı, kapalı yaşam,
doğadan kopuş…
Sonra
da bağışıklık sistemi gerçek tehditlerle zararsız maddeleri ayırt etmekte
zorlanıyor.
Polene
saldırıyor.
Toza
saldırıyor.
Mama
proteinine saldırıyor.
Kediye
saldırıyor.
Bilim
insanları artık bunun önemli nedenlerinden birinin bağışıklık sisteminin erken
dönemde yeterince “doğal eğitim” alamaması olabileceğini düşünüyor.
Özellikle
2014 yılında yayımlanan ve çok ses getiren URECA çalışması bu konuda dönüm
noktalarından biri oldu. Lynch ve arkadaşlarının yürüttüğü bu araştırmada,
yaşamın ilk yılında ev ortamında daha zengin mikrobiyal çeşitliliğe maruz kalan
çocuklarda wheezing ve atopik hastalıkların daha düşük görüldüğü ortaya kondu.
İlginç şekilde kedi ve köpek bulunan evlerde mikrobiyal çeşitliliğin arttığı da
dikkat çekiyordu.
Yani
kedi sadece bir ev arkadaşı değil…
Aynı
zamanda evin görünmeyen mikrobiyal ekosistemini değiştiren canlı bir biyolojik
köprü.
Kediler
dış ortamdan taşıdıkları mikroorganizmalarla ev mikrobiyotasını
çeşitlendirebiliyor. Bu durum da özellikle erken çocukluk döneminde bağışıklık
sisteminin tolerans mekanizmalarının gelişmesine katkı sağlayabiliyor.
Daha
da ilginç olan şu:
Bazı
çalışmalarda genetik olarak astım riskine sahip çocuklarda bile erken dönemde
kedi maruziyetinin bu riski azaltabildiği görüldü.
Bir
başka deyişle;
Kedi
bazen sadece dost değil, bağışıklık sisteminin öğretmeni olabiliyor.
Tabii
burada önemli bir noktayı özellikle vurgulamak gerekiyor.
Bu
çalışmalar “her çocuk için kesin koruma” anlamına gelmiyor.
Gerçek
alerjisi olan çocuklar vardır. Ağır atopik hastalıklar vardır. Toksoplazmozis
gibi özel durumlar vardır. Bunlar hekim kontrolünde ayrı değerlendirilmelidir.
Ama
artık eski ezberlerin de sorgulanması gerekiyor.
Çünkü
yıllarca insanlara korku satıldı.
Hamile
kadınlara kedilerini evden uzaklaştırmaları söylendi.
Yeni
doğan bebeği olan ailelere “hayvanı gönderin” denildi.
Kediler
sanki alerjinin sebebiymiş gibi gösterildi.
Oysa
bugün görüyoruz ki mesele çok daha karmaşık.
Belki
de bazı çocukların bağışıklık sistemi tam tersine kediler sayesinde daha
sağlıklı gelişiyor.
Aslında
bu durum doğanın temel kuralını da hatırlatıyor:
Yaşam
çeşitlilik ister.
İnsan
bedeni steril bir fanusun içinde evrimleşmedi. İnsan; toprakla, hayvanlarla,
bakterilerle, mantarlarla, doğayla birlikte evrimleşti.
Bugün
ise modern insan kendi bağışıklık sistemini doğadan izole ederek büyütüyor.
Ve
belki de bunun bedelini alerji salgınlarıyla ödüyor.
Kediler
burada suçlu değil. Belki de tam tersine, kaybettiğimiz doğal bağışıklık
ekosisteminin son temsilcilerinden biri.
Dr.
Tarkan Özçetin
Veteriner
Hekim
Kaynaklar
Lynch
SV, et al. “Effects of Early-Life Exposure to Allergens and Bacteria on
Recurrent Wheeze and Atopy in Urban Children.” Journal of Allergy and Clinical
Immunology. 2014.
Stensballe
LG, et al. “Cat exposure in early life and risk of asthma and allergy.” Journal
of Allergy and Clinical Immunology. 2017.
Tun
HM, et al. “Exposure to household furry pets influences the gut microbiota of
infant at 3–4 months.” Microbiome. 2017.
Hesselmar
B, et al. “Does early exposure to cat or dog protect against later allergy
development?” Clinical and Experimental Allergy. 1999.
Ownby
DR, et al. “Exposure to dogs and cats in the first year of life and risk of
allergic sensitization at 6 to 7 years of age.” JAMA. 2002.
Strachan
DP. “Hay fever, hygiene, and household size.” BMJ. 1989.
17/08/2026
Işıl Aykan Atmaca – Kedici Dergisi Özel Dosya“Mochi’nin pati uzatışı, sanki ruhuma ...
Sahibi Kate Felmet'in Esme ismini verdiği kedi, yaşadığı mahallede ne bulursa çalıyor! ...
Son yerel seçimde bağımsız olarak İstanbul Büyükşehir Belediye adayı olan Güven ...
Atık Ahşaplar Kedilere Yuva OlduVan'da geri dönüşüm, sokak kedileri için sıcak bir yuvaya ...
ABD, Philadelphia'da yaşayan yedi yaşındaki tekir kedi Winslow'a, kötü davranışları ...
Mutluluk, paylaştıkça çoğalır. Hepimiz en mutlu anlarımızı en yakınlarımızla ...
Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’nde Vetanka’nın düzenlediği VET-KÖH (Kedi ...
Alerjik reaksiyonlar sadece insanlara özgü değil, kedilerimiz de bundan nasibini alabilir! ...
Sakarya Üniversitesi’nde güvenlik görevlileri sayesinde yağmur altında ölmek üzereyken ...
Duyarlı bir vatandaş, bir arkadaşının evinin inşaatı sırasında karşılaştığı yavru ...
Manx Kedisi’nin anavatanı Man Adası’dır. Man Adası; İngiltere ile İrlanda arasındaki ...
Aynı ev ortamında yaşayan kediler arasında saldırganlık, sahipleri için oldukça karmaşa ...
Türkiye’nin endemik canlısı olan, ünü sınırları aşıp dünyaya yayılan Van kedileri ...
Hayvanseverlerin sabırsızlıkla beklediği, Türkiye’nin en renkli ve sevimli fuarı Petzoo ...
Yaz mevsimindeyiz. Yılın bu mevsiminde diğer zamanlara oranla daha sık seyahat ediyoruz. En ...
Sokak hayvanlarına ötanazi yapılmasına yol açacak kanun olarak bilinen Hayvanları Koruma ...
Ankara’da Tunalı civarına yolunuz düştüğünde, ara sokakların keyfine varmak isterseniz ...
Ankara Esenboğa Havalimanı’nda araç içerisinde sahibi tarafından kilitli bırakılan kedi, ...
İngiltere’de bir veteriner hekim, hastalığı sebebiyle daha fazla acı çekmemesi için sahibi ...
Kediler bizler gibi konuşamadıkları için sağlık durumları konusunda bilgi sahibi olabilmenin ...
Pek çok kişi kedileri çok sevdiğini söylese de kediler için yapabileceklerinin bir sınırı ...
Kedilerin adeta çığlığı andıran fazla yüksek sesle miyavlamalarına ‘vokalizasyon’ ...
1985’in sonunda atölyemi kurdum. 15 yıldır hiç durmadan çalışıyorum. Hayatım boyunca ...
Oyuncu kedilerin en sevdiği oyuncaklardan biridir evde duran bitkiler. Oyunun dozunu kaçıran ...
Antalya’da yaşayan bir Amerikan klasik araba koleksiyoneri olan Abdullah Bilir’in özel yapım ...
Evcil dostlarımız seyahat etmekten hiç hoşlanmazlar. Genel olarak değişikliği ...
Kediler iyi bir iletişimcidir. Birçok iletişim biçimine sahiptirler. Miyavlamayı kedicilerle ...
Sağlıklı sokak köpeklerine de “ötanazi” yapılmasının yani onların öldürülmesinin ...
Kuyrukları, kedilerin kendilerini ifade edebildikleri en önemli uzuvlarıdır. Dikilmiş ve çok ...
Sekiz yıldır beslediği kedisinde bir keyifsizlik fark etti. Şimdiye kadar hiç hasta olmayan, ...
İnsanlar tarafından merak uyandıran ve büyük sevgi toplayan maymunlar, görünüşleri ...
Çınarcık Belediyesi, sarman cinsi bir kedinin belediye hizmet binasını ziyarete geldiğini ...
Altruism - Diğerkâmlık - Özgecilik Altruizm kavramı tüm dünya için neden önemli? Prof. ...