BODEGA Kedileri: Medeniyetin Sessiz Aynası
18.02.2026New York’un arka sokaklarında, küçük bakkalların rafları arasındaki o dingin sessizliği ...
Yapılan bir araştırmaya göre, sürekli tüy topakları kusan ve yemeyi reddeden kediler hastalıktan değil, yaşam ortamındaki değişikliklerden kaynaklanan stres yüzünden hasta numarası yapıyor olabilirler.
İşin ilginç yanı, ABD’de Ohio Eyaletinde yapılan araştırmaya göre stres altındaki sağlıklı kediler de düzenli kusmaya ve tuvaletlerini kumlarının dışına yapmaya kronik olarak hasta kedilerle aynı derecede eğilimliler.
Araştırmacılar bu durumu denemek için sağlıklı kedilerin davranışlarıyla, ağrılı mesane sendromu (interstitiyel sistit) olarak adlandırılan ve mesanede kronik ağrı ve rahatsızlığa neden olan, sık ve ani idrar yapmaya zorlayan kronik hastalığı olan kediler karşılaştırılmış.
Kediler beklenmedik dış etkilerle (örneğin; beslenme düzeninin ya da bakıcılarının değişmesi gibi) karşılaştığında, sağlıklı kedilerin de tıpkı hasta kediler gibi davrandığı görülmüş. Hatta alışkın olmadıkları durumlarla karşılaştıklarında gösterdikleri hastalık tepkilerinin sayısı her iki grupta da aynı çıkmış. Bu tür beklenmedik dış etkenlerle karşılaşan kedilerde hasta olsunlar ya da olmasınlar hastalık belirtisi gösterme olasılıklarının üç kattan fazla arttığı görülmüş.
Bu araştırmanın sonuçları doğrultusunda araştırmacılar, veteriner hekimlere bir kedi yemek yemediğinde ya da kumunun dışına dışkıladığında teşhisin yalnızca hastalıklara odaklanarak değil, kedilerin içinde bulundukları ortamın durumuna da bakmaları gerektiğini belirtiyor.
Aslında araştırmanın hikayesi de ilginç. Araştırmaya doğrudan kedilerin hastalık davranışlarını incelemek için başlanmamış. Ohio’daki Veteriner Merkezi’ne ev sahipleri tarafından hasta davranışları yüzünden bırakılan 12 sağlıklı, 20 ağrılı mesane sendromlu kedi bu araştırmanın çıkış noktası. Amaç bu kedileri bu ortamda rahat ettirmenin yolunu bulmakmış.
Kedilerin sorumluluğunu alan Judi Stella, strese neden olan çevresel etkileri iyileştirerek bunu sağlamaya çalışmış. Kedilere düzenli bir beslenme, oyun ve temizlenme ortamı sağlamış. Bunun sonucunda kronik hastalığı olan kediler iyileşmeye başlamışlar. Kedilerin düzelen dış görünüşlerinin yanı sıra daha da önemlisi bir süre sonra hiçbiri kumlarının dışına tuvaletlerini yapmamaya ya da kusmamaya başlamışlar.
Bu yöntemle kedilerin kronik hastalıkları aslında hiçbir zaman iyileşmeyecek de olsa belirtilerin önemli ölçüde (%80 kadar) azaldığı görülmüş. Etkili bir tedavinin söz konusu olmadığı bu hastalığın belirtilerinde bu kadar belirgin bir azalma göstermesi çok önemli kabul ediliyor.
Sağlıklı kedilerin hastalık belirtileri göstermelerine gelirsek, başta da değindiğimiz gibi çevresel nedenlerden kaynaklanan stres bunu tetikliyor. Judi Stella, kedilerin davranışlarını bir yıldan uzun bir süre izlemiş. Bu arada, düzenlerindeki bazı değişiklikler örneğin; bakıcıları tatile gittiğinde ya da yemek saatleri değiştiğinde bunun kedilerin hastalık belirtileri üzerindeki etkilerinin çok belirgin olduğunu gözlemiş.
Hasta olsun ya da olmasınlar, düzenleri değişmedikçe kedilerin hastalık belirtilerinin bu dönem içinde pek değişmediği gözlemlenmiş. Sağlıklı kediler 4 birim davranış bozukluğu gösterirken, hasta kediler 7 birim göstermiş. Buna karşın düzenleri bozulduğunda; sağlıklı kediler 19 birim hastalık belirtisi gösterirken, hasta kediler 20 birim göstermiş.
Araştırmacılara göre bu üç davranış şekli yani yemek yememe, kumun dışına tuvalet yapma ve kusma kedi sahiplerinin veterinerlere başvurmalarının başlıca nedeni. Yine bu belirtiler sadece ev kedilerinde değil, hayvanat bahçelerindeki ve barınaklardaki kedilerde de görülüyor.
Peki Kediler İçin Nasıl Daha İyi Bir Ortam Yaratılabilir?
Bu çalışmada düzenli bir ilgi, beslenme zamanının düzenli oluşu, yemek ve tuvalet kaplarının kolay ulaşılır olması, kapların ve yatakların düzenli olarak temizlenmesine özellikle dikkat edilmiş. Ayrıca belli zamanlarda kedilerle oyun oynanmış ve onlara klasik müzik dinletilmiş.
Araştırmanın yürütücüsü veteriner hekim Tony Buffington’a göre; kedilerin kusmaları normal bir davranış değil ve kedi sahiplerinin bunun bilincinde olması gerekiyor. Ayrıca bu sorunla karşı karşıya olan kedi sahiplerinin, kedilerinin ihtiyaç duydukları ortamı yarattıklarında sorunun çözüleceğini belirtiyor.
New York’un arka sokaklarında, küçük bakkalların rafları arasındaki o dingin sessizliği ...
A Street Cat Named Bob Üzerine…Bu film, kurtarılmayı bekleyen bir kediden çok, hayatta ...
6 haftalıktan itibaren her kediye, dış parazitlere karşı ilaç uygulanması gerekir. ...
Sevgili Kediciler, belki de bizler için yılın hem en keyifli hem de en zor ayları. Sokaklar, ...
Eskişehir’de hayvanseverler tarafından kedi güzellik yarışması düzenlendi. Özel bir ...
Avrupa Parlamentosu'ndan iki vekil Türkiye'deki hayvanları öldürmeyi içeren yasanın ...
Kediler, cinsiyetlerine göre fiziksel ve psikolojik farklılıklar gösterirler. Cinsiyet, diğer ...
Bir kedinin dünyayı değiştirebileceğini düşünür müsünüz? Soğuk Savaş yıllarında ...
Birçok kişi için 6 Ocak sıradan bir kış günü.. Bu yazıyla karşılaşıncaya kadar belki ...
Bursa’nın İznik ilçesinden fırıncı İmdat Demircan'ın vefatının ardından, köpeği Hera ...
Nane ailesinin en meow üyesi Nepeta cataria, catnip veya kedi nanesi olarak bilinir. Kedilerin ...
Geçenlerde 5 yaşındaki bir çocuğa neden kedileri sevdiğini sordum. "Çok tatlılar" diye ...
Ege Belediyeler Birliği Başkanı ve Manisa Büyükşehir Belediye Başkanı Mimar Ferdi ...
Kedicilere göre evcil dostlar ailenin bir bireyi gibidir. Sevgimizi esirgemediğimiz gibi hatta ...
Alerjisi olan kedicilere müjde! İsviçreli araştırmacılar, kedi alerjisi aşısı ...
Görme yetisini 20 yıl önce kaybeden tarih öğretmeni Havva İpek Yener’in hayatına rehber ...
Kayıp Balık Nemo'dan tanıdığımız Palyaço balıklarının şaşırtan özellikleri olduğunu ...
“Kedi Sadece Miyav Demez” İnsanoğluna kediyi konuşturmak ve onun üzerinden anlatım ...
Bildiğiniz gibi havalar soğudu, yağmuru, karı, rüzgarı… E bu durumda bir kedici ne yapar? ...
İnsan Hakları Günü, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nin kabul edildiği gün olan 10 ...
Kadim zamanlarda bilgeler, değişik hayvanların değişik özelliklerini incelemişler ve ...
İsviçre, hayvan hakları konusunda önemli bir adım atıyor ve pazar günü hayvan deneylerinin ...
Öncelikle şunu bilmemiz gerekiyor. Kediler doğadaki yaşamlarından gelen alışkanlıkla ...
Beyaz kürkü, kırmızı gözleri ile o dünyanın albino olan tek oselo kedisi. Genetik testlerin ...
Kediler, çocuklar için harika bir arkadaş ve sorumluluk modelidir. Evinize kediniz daha sonra ...
Kolombiya'nın Medellin kentinde, Liliana Zuluaga isimli bir kadın girişimcinin sahiplendiği 5 ...
Osmaniye’nin Kadirli ilçesinde geçtiğimiz hafta kaybolan ve sahibi tarafından bulana 60 bin ...
Primatlar arasında bitkisel beslenmeyen tek tür olan tersiyer, küçük bir memeli ...
Kedilerin bir çok ilginç davranış sergilediğini, kediciler oldukça yakından bilirler. Bu ...
Özel günlerde doodle hazırlayan Google, doğum günü 1 Şubat’ta Türkiye’nin ilk kadın ...
Doğada toprak da kum da bol miktarda var. Hiç evdeki gibi kıyıda köşede plastik bir ...
Afrika yaban kedisi ( Felis silvestris lybica), Afrika’da, Arap Yarımadası’nda ve Güneybatı ...