Kediler
29.12.2022Kediler evimizin neşesi, sokaklarda başını okşayıp, beslediğimiz birbirinden farklı ...
Kedilerde alerjiler veteriner hekimlik pratiğinde en sık karşılaştığımız ve hasta yakınlarının da en çok zorlandığı konulardan biridir. Aslında mesele basittir: bağışıklık sistemi normalde zararsız olan bir maddeye düşman muamelesi yapar ve aşırı tepki verir. Oysa işin pratiğe yansıması hiç de basit değildir. Çünkü kedilerde alerji her zaman aynı belirtiyi vermez, bazen kaşıntıyla, bazen hapşırıkla, bazen de bağırsak sorunlarıyla karşımıza çıkabilir. Bu da teşhisi güçleştirir ve “kedimin nesi var?” sorusu hem kedinizin doktoru hem de sizin için çözümü zor bir problem haline gelir.
En yaygın belirtiler vücudun farklı bölgelerinde kaşınma, deri döküntüleri, tüy kaybı, hapşırık, öksürük, hırıltılı nefes alma, göz ve burun akıntısıdır. Bazı kedilerde kusma, ishal ve gaz şikayetleri de tabloya eklenir. Yani alerji sadece deriyi değil, tüm sistemi etkileyebilir.
Kedilerde alerji türleri
Kedilerde alerjiyi tek bir başlıkla açıklamak mümkün değil. Dört ana grup öne çıkar: pire alerjisi, gıda alerjisi, atopi (çevresel alerjenlere bağlı alerji) ve temas alerjisi.
Pire alerjisi: özellikle yaz aylarında baş belasıdır. Tek bir pire ısırığı bile alerjik kediyi günlerce kaşındırabilir. Kuyruk dibinde ve boyunda kabuklu yaralar, tüy dökülmeleri bunun tipik işaretidir. Tedavinin esası sıkı pire kontrolüdür, çünkü kaşıntıyı kalıcı olarak kesmenin başka yolu yoktur.
Gıda alerjisi: ise daha sinsidir. Kaşıntı ve sindirim problemleri bir arada görülüyorsa mutlaka akla gelmelidir. Teşhis için eleme diyeti gerekir. Bu süreç sabır ister, çünkü kedinin 8–12 hafta boyunca daha önce hiç yemediği bir protein kaynağıyla beslenmesi ve hiçbir ek mama ya da ödül almaması gerekir. Sahipler açısından en zor alerji tipi budur ama doğru mama bulunduğunda hayat kurtarıcıdır.
Atopik alerjiler: genellikle polen, toz akarı, küf gibi çevresel tetikleyicilerden kaynaklanır. Kedilerde en tipik belirtisi yoğun kaşıntıdır. Mevsimsel de olabilir, yıl boyu da sürebilir. Tedavi çoğunlukla kortikosteroidler, antihistaminler, yağ asitleri ve gerekirse bağışıklığı baskılayıcı ilaçlarla yapılır. Bazı vakalarda “desensitizasyon” denilen özel aşı uygulamaları da fayda sağlayabilir.
Temas alerjisi: en nadir görülen tiptir. Şampuan, deterjan, pire tasması ya da yatağın kumaşı bile tetikleyici olabilir. Belirti genellikle temas bölgesinde sınırlı kaşıntıdır. Çözümü ise alerjeni ortadan kaldırmaktır.
Sonuç
Kedilerde alerji tek tip bir hastalık değil, farklı mekanizmalarla gelişebilen karmaşık bir durumdur. Her kedi farklıdır, belirtiler de farklı olabilir. Bu yüzden doğru teşhis ve tedavi için mutlaka veteriner hekimin değerlendirmesi gerekir. Alerjinin ana sebebi ortaya konulmadığında sadece semptomları bastırmak çoğu zaman yeterli olmaz. Uzun vadede başarı, alerjenin bulunup ortadan kaldırılmasına bağlıdır.
Dr.Tarkan Özçetin
Kaynaklar
1. Foster, A.P. (2003). Diseases of the skin. In: Chandler EA, Gaskell CJ, Gaskell RM (eds) Feline Medicine and Therapeutics. 3rd ed. Blackwell Science.
2. Hobi, S. & Favrot, C. (2016). Feline allergic skin disease: clinical presentation, diagnosis and therapy. Veterinary Dermatology, 27(2), 95–e26.
3. Halliwell, R. (2006). Revised nomenclature for veterinary allergy. Veterinary Immunology and Immunopathology, 114(3–4), 207–208.
4. Olivry, T. & DeBoer, D.J. (2017). Atopic dermatitis in animals: state-of-the-art and future directions. Veterinary Dermatology, 28(1), 7–e2.
5. Mueller, R.S., Olivry, T., Prélaud, P. (2016). Critically appraised topic on adverse food reactions in dogs and cats. BMC Veterinary Research, 12, 9.
01/09/2025
Kediler evimizin neşesi, sokaklarda başını okşayıp, beslediğimiz birbirinden farklı ...
Ukrayna’nın başkent Kiev bölgesinde bombardıman sebebiyle büyük ölçüde yıkılan ...
Ayasofya’nın sembolü, turistlerin ilgi odağı olan kedi Gli, 24 Eylül tarihinden beri ...
Yavru kediler oyun oynamayı çok severler. Meraklı oluşları ve içerisinde yer aldıkları ...
Kediler söz konusu olduğunda onların bağımsızlıklarına düşkün ve insan varlığına ...
İzmir'de, 17 yıl önce henüz yavruyken tarihi Kızlarağası Hanı'nı mesken tutan sokak ...
Geçenlerde 5 yaşındaki bir çocuğa neden kedileri sevdiğini sordum. "Çok tatlılar" diye ...
Türkiye oldukça farklı sayıda kedinin yaşadığı, aynı zamanda kedi türleri açısından ...
Ehlen ve Sehlen! Bir tarafta Antik çağdan günümüze hala sırlarını koruyan ünlü Giza ...
ABD’de 14 yaşındaki bir genç, mahallede yaşayan bir kediyi kasıtlı olarak köpeklerin ...
Dünyanın en büyük kedisinin boyunu duyanlar çok şaşırdı. Avustralya'dan Cat Ömer ve ...
Kelebekler; narin, sevimli ve rengarenk halleriyle görenleri kendilerine hayran bırakan o güzel ...
Okuduğumuz kitapta o sırada aradığımız şeyi buluruz, bulamazsak bırakırız. Yazar, olay ya ...
Japon uzmanların yaptığı araştırmada, kedilerin belirli hafıza testlerinde oldukça iyi ...
İstanbul Küçükçekmece'de çok ilginç bir olay yaşandı. Sosyal medyaya yansıyan kareler ...
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesinde Sanal Gerçeklik Laboratuvarı oluşturuldu. ...
Türkiye’de nüfusun yüzde 19’u evini bir kedi ile paylaşıyor. Her geçen gün duyarlılık ...
Florida'da bir kadın kapının önünde gördüğü yardıma muhtaç kediyi barınağa bırakmak ...
Kediler, duyuları ve sezgileri güçlü canlılardır. Hassas duyu organlarıyla çoğu kokuyu ve ...
Kediler, vücutları ve ruhları kadar naif ve hassas bir sindirim sistemine sahiptirler. Sık sık ...
İzmir'de, 60 yaşındaki Sevgi Uslu, kızının sahiplendiği kedi sayesinde edindiği hayvan ...
ABD'nin Oregon eyaletinde bir ev kedisi 20 Mayıs'ta tam altı yavru kedi doğurdu. Sahipleri, ...
Kedicilerin kedilerinin yaşlarını hesaplamak konusunda kafaları biraz karışık. Kedilerin ...
Tırmık’ın anısına… Luang Prabang, Laos’un süsü olarak nitelendiribilecek ender ...
Ev ortamı… Yuva… Koltuk takımları, yeni alınan incecik tül perdeler, kusursuz görünen ...
Kedinizin deri ve tüyleri onların sağlıklı görünüşünü yansıtmasıdır. Ona nasıl ...
Tarih Öncesine Ait Bir DNA, Kedilerin İnsanları Nasıl Evcilleştirdiğini Ortaya ...
Antalya Kemer’de caretta carettalar denizle buluştu. Çıralı Sahili’ndeki görüntüler ...
Uzun yıllar İstanbul'da yaşayan yazar Alexander Christie-Miller, sokak hayvanları ...
Çeşitli çalışmalar bir evcil dostunuz olmasının, daha iyi bir insan olmanıza yardımcı ...
Kediler kendilerini iyi hissetmediklerinde veya stresli oldukları durumlarda iştahsızlık ...
Kedi Hastanesi Hekimlerinden Vet. Hek. Dr. Umut Fikret Korkmaz Kedici okurları için ...
Minik dostlarımız istisnalar dışında suyu pek sevmezler. Onları stres ve korkuya sürükler. ...