YENİLER >

FeliAIM: Kedi Nefrolojisinde Yeni Bir Çağın Kapısı mı Açılıyor?

FeliAIM: Kedi Nefrolojisinde Yeni Bir Çağın Kapısı mı Açılıyor?

Kedilerde kronik böbrek hastalığını yıllardır tedavi ediyoruz. Daha doğrusu, çoğu zaman hastalığın kendisinden çok sonuçlarını yönetmeye çalışıyoruz. Şimdi ise ilk kez bu hastalığın arkasındaki biyolojik mekanizmalardan birini doğrudan hedefleyen bir tedavinin ruhsat aşamasına gelişini konuşuyoruz. Bana göre bu, kedi nefrolojisinde hatta kedi tıbbında herhangi bir haberden çok daha fazlası.

2026 Nisan ayında Japonya’da FeliAIM için resmi ruhsat başvurusu yapıldı. Prof. Dr. Toru Miyazaki’nin yıllardır üzerinde çalıştığı AIM mekanizmasının bir ilaca dönüşmesi anlamına gelen bu gelişme, uzun zamandır kedi nefrolojisini takip eden herkes için son derece heyecan vericiydi. FeliAIM artık laboratuvardaki bir fikir değil; Japonya’da resmi değerlendirme sürecindeki bir tedavi adayı.

Benim için konunun ayrıca kişisel bir tarafı da var. Toru Hoca ile yıllardır süren dostluğumuz sayesinde AIM çalışmalarını yalnızca yayımlanan makalelerden değil, bu fikrin arkasındaki bilimsel düşünceyi de tanıyarak takip etme şansım oldu. Onun en başından beri sorduğu soru çok etkileyiciydi: Kediler neden diğer birçok türe göre böbrek hastalığına bu kadar yatkın? Ve acaba biz yalnızca ortaya çıkan böbrek yetmezliğini tedavi etmeye çalışırken, asıl nedeni gözden mi kaçırıyoruz?

AIM, yani Apoptosis Inhibitor of Macrophage, vücudun hücresel atıkları temizleme mekanizmalarında rol alan bir protein. Miyazaki’nin yıllar süren araştırmaları, kedilerde AIM’in diğer türlerden farklı davrandığını ve böbrek tübüllerindeki hücresel artıkların temizlenmesinde önemli bir aksaklık oluşabildiğini ortaya koydu. FeliAIM’in fikri de oldukça çarpıcı: Sorun AIM’in gerektiği gibi görev yapamamasıysa, işlevsel AIM’i dışarıdan verelim. İşte bu nedenle FeliAIM, bugün kullandığımız klasik böbrek tedavilerinden farklı bir yerde duruyor. Mevcut tedavilerimizin çoğu hastalığın sonuçlarını kontrol etmeye çalışırken FeliAIM, hastalık mekanizmasının daha derinine inmeyi hedefliyor.

Son zamanlarda bana en çok sorulan sorulardan birisi de: AIM30 bu hikayenin neresinde?

Burada çok önemli bir ayrım yapmak gerekiyor. AIM30 ile FeliAIM aynı şey değil.

AIM30, Toru Miyazaki’nin AIM araştırmalarından doğan A-30 aminoasidi yaklaşımını kullanan mama ve destek ürünlerinden oluşuyor. Amaç, kedinin kendi AIM sisteminin çalışmasını beslenme yoluyla desteklemek. FeliAIM ise bundan tamamen farklı olarak, rekombinant AIM proteinini doğrudan tedavi amacıyla kullanmayı hedefleyen bir ilaç. Biri günlük sağlık ve beslenme desteği yaklaşımı; diğeri ise kronik böbrek hastalığının tedavisine yönelik biyolojik bir ilaç adayı.

Bence AIM30’un yıllar önce ortaya çıkışı bile önemli bir düşünce değişiminin işaretiydi. “Böbrek değerleri bozulduğunda ne yapacağız?” sorusunun yanına yavaş yavaş başka bir soru eklenmeye başlamıştı: “Böbrek sağlığını daha bozulmadan nasıl koruyabiliriz?” Şimdi FeliAIM ile bu bilimsel hikayenin çok daha ileri bir aşamasını görüyoruz.

Bu nedenle FeliAIM’i yalnızca yeni bir ilaç olarak değerlendirmiyorum. Eğer beklenen başarıyı gösterirse, kedi nefrolojisinde tedavinin yönünü değiştirebilir. Çünkü ilk kez “böbrek yetmezliği başladı, şimdi ne yapacağız?” sorusundan çıkıp, “Bu hastalığın oluşum mekanizmasına nasıl müdahale ederiz?” sorusuna ciddi biçimde yaklaşmış olacağız.

FeliAIM’in bence bir başka önemli mesajı daha var. Veteriner tıbbında uzun yıllar boyunca birçok ilaç önce insanlar veya köpekler için geliştirildi, daha sonra kedilere uyarlandı. FeliAIM bunun tam tersini temsil ediyor. Kedinin kendine özgü biyolojisinden yola çıkıyor ve doğrudan kedi için geliştiriliyor.

Bir Kedici olarak beni belki de en fazla heyecanlandıran tarafı bu.

Kedi tıbbı artık veteriner tıbbının küçük bir alt başlığı olmaktan çıkıyor. Kedilere özgü ilaçlar, biyobelirteçler, beslenme yaklaşımları, davranış ürünleri ve biyoteknolojik tedaviler giderek ayrı bir bilimsel alan oluşturuyor. Bunun hayvan sağlığı sektörü açısından da ciddi sonuçları olacaktır. FeliAIM başarılı olursa büyük ilaç şirketlerinin ve biyoteknoloji yatırımcılarının yalnızca böbrek hastalığına değil, kediye özgü tedavilere bakışı da değişebilir.

Bence önümüzdeki yılların en hızlı gelişecek veteriner tıp alanlarından biri kedi nefrolojisi olacak. Bir tarafta FGF-23 gibi hastalığı daha erken ve daha farklı okumamızı sağlayan yeni biyobelirteçleri konuşuyoruz; diğer tarafta AIM gibi hastalığın biyolojik mekanizmasına inmeye çalışan yeni tedavi yaklaşımları geliyor. Dün esas olarak kreatinin, fosfor ve renal diyeti konuşurken bugün hastalığın hücresel ve moleküler düzeyine inmeye başladık.

“Kedilerde Nefroloji” kitabını yazarken de üzerinde en çok durduğum konulardan biri tam olarak buydu: Böbrek hastalığını yalnızca ortaya çıkmış bir yetmezlik tablosu olarak değil, çok daha erken başlayan ve kedinin kendine özgü biyolojisi içinde değerlendirilmesi gereken bir süreç olarak görmek. FGF-23’ten AIM’e uzanan son gelişmeler, kedi nefrolojisinin gerçekten de bu yöne doğru ilerlediğini gösteriyor.

İşte gerçek değişim burada.

Otuz yılı aşkın süredir böbrek hastası kedilerle çalışıyorum. Bu hastalığın hem kediler hem de onlarla yaşayan insanlar için ne kadar ağır olabileceğini çok iyi biliyorum. O nedenle Toru Hoca’nın yıllardır peşinden gittiği bilimsel düşüncenin bugün FeliAIM adıyla ruhsat kapısına ulaşmasını büyük bir heyecanla izliyorum.

AIM30’dan FeliAIM’e uzanan bu hikaye bana bir şeyi daha gösteriyor: Kedi nefrolojisinin geleceği yalnızca hastalanmış böbreği daha iyi tedavi etmekte değil, kedinin kendine özgü biyolojisini anlayarak hastalığın başladığı noktaya yaklaşabilmekte yatıyor.

FeliAIM beklenen etkiyi gösterirse yalnızca yeni bir böbrek ilacımız olmayacak.

Kedilerde kronik böbrek hastalığına bakışımız değişecek.

Belki de bundan çok daha önemlisi, kedi tıbbının geleceğine bakışımız değişecek...


Dr. Tarkan Özçetin

Veteriner Hekim

14/08/2026

Keditörün Önerisi

Evcil Dostu Ölene Yas İzni

 29.03.2023

Kediciler iyi bilir ki kediler sıradan canlılar değildir. Onlarla kurulan kuvvetli bağ ile ...

Kediler Alemi

Kediniz İle Tatil Planı

 19.07.2021

Tatile çıkmaya karar verdiniz ancak kedinizle ne yapacağınızı düşünüyorsunuz. Onunla ...

Ülkemize Ait Kedi Irkları

 01.09.2023

Türkiye oldukça farklı sayıda kedinin yaşadığı, aynı zamanda kedi türleri açısından ...

Kediler Neden Isırır?

 02.06.2022

Kedilerin ısırma alışkanlıklarının pek çok sebebi vardır. Kediler doğal avcılık ...

Kedi Dili Ve Edebiyatı

03.06.2023

Ailemizin biricik yaramaz çocuğunun bizlere öğrettiği ne çok şey var aslında. Her biri ...

Kediniz Neden Mama İstiyor?

 25.04.2023

Sizin de kediniz hep aç ve yemek yemek için miyav sesleriyle peşinizden ayrılmıyor mu? Gün ...

KEDİCİ AŞKINA ARA

EN YENİLER

TÜRKİYE'NİN KEDİ HASTANESİ