Atatürk'ün Hayvan Sevgisi

Mustafa Kemal Atatürk’ün her ne kadar üç köpeği olduğu bilinse de, hayvan sevgisi sadece köpeklerle sınırlı değildi. Atlar, kuşlar ve daha niceleri.. Atatürk’ün yakın arkadaşı Süleyman Asaf İbay hatıralarında, Mustafa Kemal’in hayvan sevgisini bizlere şu bilgilerle aktarır:

“Kararları ne kadar kesin ve iradesi ne kadar kuvvetliyse, his tarafı da o kadar zengindi. Milli mücadeleden sonra, bir gece çok sevdiği bir tayın ruama yakalanışını anlattı. Veterinerler yanına yaklaşmasını men etmişler ve öldürmek mecburiyetinde kalacaklarını bildirmişler. Nihayet o kadar ısrar etmiş ki, eldiven giyerek tayı okşamasına müsaade edilmiş. Zavallı hayvanı okşarken gözyaşlarını tutamadığını söyleyen Gazi: ”Çocuğum olmadığında hikmet ve isabet varmış, eğer bir evlat kaybetmek felaketine uğrasaydım, kalbim elem ve kedere dayanamazdı” demişti.

Atatürk’ün kuşları da çok sevdiğini, güvercinlerinin olmasından, onların uçuşlarını büyük bir hazla izlemesinden anlayabiliriz.

Atatürk Bulgaristan Ataşe militerliğinden dönüşünde “Alp” adını verdiği güzel bir köpek getirmişti ve Çanakkale Savaşlarında da yanında bulundurmuştu. Alp sabahları Atatürk’ün uyanış vaktini ezberlemiş, bazen Atatürk kalkması gereken vaktinde kalkmayıp uyuduğunda Alp endişelenir ve üstüne çıkarak nefesi kontrol ederdi. Kurtuluş Savaşı sırasında ise, bir Yunan komutanının ortada kalan “Alber” adlı av köpeğini sahiplenmişti Atatürk..

Ancak Mustafa Kemal’in yaşamında en önemli hayvan, hiç şüphesiz “Foks” adındaki köpeğidir. Bekir Coşkun’un aylık Performans Gazetesi’nde Dr. Altan Armutak’ın yazısından köşesine taşıdığı bilgilere göre, Atatürk’ün en sevdiği hayvan olan ve Cumhurbaşkanlığı Köşkü’nde her zaman el üzerinde tutulduğu anlatılan Foks’un öyküsü özetle şöyle:

“Atatürk, Foks’un ne yiyip ne içtiğinden, ne zaman çiftleşeceğine kadar hemen her şeyiyle yakından ilgilenirdi. Ama gün gelir, Foks’la yolları ayrılır. Köşke ikinci bir köpek gelmesini kıskanan “Foks”, bir gün kendisini kaldırmak isteyen Atatürk’ün elini ısırır. Ancak (yaşamı boyunca hayvanların öldürülmesine karşı çıkan, başıboş kedi ve köpeklerin Hayvanseverler Derneği aracılığıyla sahip edinmelerini sağlayan) Gazi, Foks’un davranışına hiç sinirlenmemiş, eli pansuman edilirken şöyle demiştir: “Fenalık yapmak için ısırmadı.”

Foks’un ölümüne çok üzülen Atatürk’ün, günlerce yüzü gülmez olur. Artık Foks’un konusu her açıldığında, gözleri acıyla dolar.

Cumhuriyetimizin kurucusu, ulu önder Atatürk her zaman hayvanlara karşı özel ilgi göstermiş, bazılarını sahiplenerek özel olarak bakımlarıyla ilgilenmişti. Bunlardan “Alp”, daha sonrasında “Alber” ve birçok kaynakta da yer alan “Foks” adındaki köpekleri Atatürk’ün yanında sadık dostları olarak tarihe geçmiştir.

10/11/2022