Toksik Oyun
12.06.2023Oyuncu kedilerin en sevdiği oyuncaklardan biridir evde duran bitkiler. Oyunun dozunu kaçıran ...
Bir dönem plastikten yapılmış oyuncaklar vardı. Konuşur gibi yapar, birkaç ses çıkarır, sonra bir çekmecenin dibine atılırdı. Bugün ise karşımızda “duygu geliştirdiği” iddia edilen, bize bağlanması beklenen robotik evcil hayvanlar var. En güncel örneklerden biri: Moflin.
Japonya merkezli bu tüylü robot, ilk bakışta sevimli bir oyuncak gibi görünüyor. Ama arkasındaki hikâye, sadece teknolojiyle değil, insanın yalnızlıkla kurduğu ilişkiyle de ilgili.
Moflin Nedir, Nereden Çıktı?
Moflin’in hikâyesi birkaç yıl öncesine dayanıyor. İlk prototipleri bir Japon start-up tarafından geliştirildi ve CES 2021’de tanıtıldı. İlgi görünce iş büyüdü, sahneye bu kez elektronik devi Casio çıktı. 2024 itibarıyla Moflin ticari bir ürüne dönüştü ve “yapay zekâ destekli robotik evcil hayvan” olarak pazara sunuldu.
Moflin yürümüyor, zıplamıyor, evin içinde dolaşmıyor. Ama dokunmaya tepki veriyor, ses çıkarıyor, titreşiyor ve kullanıcıyla etkileşimine göre farklı davranışlar sergiliyor. Casio’nun resmi anlatımına göre Moflin zamanla bir “kişilik” geliştiriyor. Kullanan kişinin ilgisine, temas sıklığına ve davranış biçimine göre tepkileri değişiyor.
Oyuncak mı, Evcil Hayvan mı?
Teknik olarak bakıldığında Moflin, sensörler, ses motorları ve öğrenen algoritmalardan oluşan bir robot. Ancak Casio’nun onu konumlandırdığı yer “oyuncak rafı” değil. Firma, Moflin’i özellikle evcil hayvan bakamayacak durumda olanlar, yalnız yaşayanlar ve duygusal destek arayanlar için bir “arkadaş” olarak tanımlıyor.
Bu noktada çizgi bulanıklaşıyor. Çünkü Moflin bir canlı değil ama canlıymış gibi davranıyor. Sahiplenilmiyor ama bağ kurulması hedefleniyor. Bakım gerektirmiyor ama ilgi istiyor. Bu da onu klasik bir oyuncaktan ayırıyor.
Kullanıcılar Ne Diyor?
Kullanıcı yorumları ikiye bölünmüş durumda. Bir kesim Moflin’i sevimli, sakinleştirici ve yalnızlık hissini azaltan bir obje olarak görüyor. Özellikle kısa temaslar ve stresli anlarda rahatlatıcı bulunduğu söyleniyor.
Diğer kesim ise çok daha mesafeli. İlk günlerin merakının hızla geçtiğini, tepkilerin sınırlı kaldığını ve bir süre sonra “akıllı bir peluş” hissi verdiğini ifade edenler az değil. Gerçek bir hayvanla kıyaslandığında davranış çeşitliliğinin ve karşılıklılığın sınırlı olduğu açıkça görülüyor.
Kedilerin Saltanatı Bitiyor mu?
Kısa cevap: Hayır. Kedilerin yerini bir robotun alması mümkün değil. Ama mesele zaten bu değil.
Asıl mesele, Moflin gibi ürünlerin neden ortaya çıktığı. Şehir yaşamı, yalnızlaşma, bağ kurma zorluğu ve sorumluluktan kaçma eğilimi… Tüm bunlar, “kontrollü ilişki” fikrini cazip hale getiriyor. Robot sizi terk etmez, hasta olmaz, ölmez. Keyfine göre davranmaz. Sizi üzmez.
İnsan–Robot Bağlanması: Asıl Kırılma Noktası
Moflin’in yarattığı asıl tartışma burada başlıyor. İnsan–robot bağlanması, teknolojinin başarısından çok insanın kırılganlığıyla ilgili. Gerçek bir kediyle yaşamak risklidir. Yaşlanır, hastalanır, ölür. Bazen sizi görmezden gelir, bazen de tam kalbinizin ortasına oturur. Kontrol edemezsiniz.
Robotta ise kontrol sizdedir. İlgi gösterirsiniz, karşılık alırsınız. İlgi kesilirse sistem durur. Bu, ilişki değil; ilişkinin simülasyonudur.
İnsan beyni bu farkı her zaman net ayırt edemez. Dokunmaya verilen bir ses, ilgiye karşılık gelen bir tepki, zamanla “kişilik” gibi algılanabilir. Ama bu bağ tek taraflıdır. Siz robotu tanıdığınızı sanırsınız; o sizi sadece veri olarak okur.
Moflin, kedilerin yerini almak için tasarlanmış bir şey değil. Ama insanın canlıyla bağ kurma cesaretini sınayan bir ürün. Kediler hâlâ buradalar. Gerçek, karmaşık, zahmetli ve canlılar.
Asıl soru şu: Biz, gerçek bir canla yaşamanın getirdiği belirsizliğe ne kadar tahammül edebileceğiz? Robotlar çoğalacak. Ama kedilerin saltanatı değil; insanın ilişki anlayışı değişiyor. Ve bu değişim, bir oyuncaktan çok daha fazlasını anlatıyor.
Umut ERDEM
06/07/2026
Oyuncu kedilerin en sevdiği oyuncaklardan biridir evde duran bitkiler. Oyunun dozunu kaçıran ...
Karslan (Liger); erkek aslan (Lion) ve dişi kaplanın (tiger) birleştirilmesinden ortaya çıkan ...
Sokak hayvanlarına "ötanazi" yolunu açan kanun teklifinin görüşmelerine bugün TBMM Tarım, ...
Ben çok yerinde benzetmeler yaptığımı düșünürken hem de keyifli keyifli gelen yorumları ...
Alerji ve Astım Derneği Başkanı Prof. Dr. Ahmet Akçay: "Kedi veya köpeğinize karşı alerji ...
Cat Hospital Hayvan Hastanesi, Uluslararası Kedi Tıp Derneği (ISFM) tarafından Türkiye’de ...
Kanada'nın Ontario eyaletinde yaşayan Christine De Castro, yaklaşık 12 yıl ...
İstanbul Küçükçekmece'de çok ilginç bir olay yaşandı. Sosyal medyaya yansıyan kareler ...
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi faaliyetlerinin değerlendirilmesi, eğitim öğretim ...
“Doğadan öğrendiğimiz gibi pes etmeyecek, her bir ağaç ve canlı için yaşamı yeniden ...
Sekiz yıldır beslediği kedisinde bir keyifsizlik fark etti. Şimdiye kadar hiç hasta olmayan, ...
Evcil dostlarımızın sağlıklı, iyi bir hayat sürebilmeleri için onlara neyin iyi geldiğini ...
Van'da bu yıl altıncısı düzenlenen Van Kedisi Güzellik Yarışmasında birinci seçilen ...
Şirket sahibi, kedilerin moral ve ekip bağlarını geliştirdiğini, çalışanların ...
Sokak hayvanları hakkında açıklamada bulunan AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, ...
Bilim insanlarının yüzyıllardır şüphelendikleri şey nihayet doğrulandı: Kediler, ...
Bilim insanları insanlar tarafından sergilenen bazı davranışları, kasıtlı veya ...
Yaz aylarında havaların ısınmasıyla, sivrisinekler ortaya çıkmaya başlar. Doğanın bir ...
Soğuk bir kış günü balkonuma gelmişlerdi. Balkon kapısının önündeki küçük bir bez ...
Kediler neden dizüstü bilgisayarlar üzerine yatar ya da mırıldar? Kedilerde sık sık ...
Hayvan hakları savunucularının ve hayvanseverlerin çok uzun zamandır beklediği Hayvan ...
Eser Adı: Grumpy Cat (Huysuz Kedi), Huysuz Bir KitapYayınevi: Aya KitapYayın Yönetmeni: ...
Emekli Deniz Kurmay Albay, emekli SAT komandosu, aikido ve su sporları ustası, hayvansever, ...
Adalet Bakanlığı’nın istatistikleri, asıl tehlike altında olanın hedef gösterilen sokak ...
İnsanlarda olduğu gibi kedilerde duygu değişimleri yaşayabiliyor. Bu duygulardan biri de ...
KEDİLERDE UZUN YAŞAMIN SIRRI Kedilerin ortalama yaşam süreleri 15 yıl olarak bilinir. Bu ...
Kedilerin uyumadıkları zamanlarının çoğunu kendilerini temizlemeye ayırdıklarını ...
Bu cennet vatanda sağcı solcu, alevi sünni, Türk Kürt, ayrımcılığı on binlerce can aldı. ...
Kedilerin burunları hassastır. İyi koku alırlar, kokularla bulunduğu yeri tanırlar. Kediler ...
Yavru kedicik evlat edinmek harika bir duygu. Fakat birçok sorumluluğu da beraberinde getirir. ...
Sokak hayvanları ile ilgili düzenlemeler içeren 17 maddelik kanun teklifi sabaha karşı TBMM ...
Kediler genellikle iştahlı canlılardır. Ancak bazı dönemlerde iştahları kesilebilir, bir ...
Dünya Kedi Federasyonu (WCF) iş birliği ile 23-24 Ekim tarihleri arasında organize edilecek ...