Dünyaca Tanınan Hayvan Davranış Uzmanının Kedici Dergisine Verdiği Özel Röportaj - Doğa Şimşek

Hayvan davranış bilimcisi olan Peter Neville, profesyonel kariyerine Birleşik Krallık Hayvan Refahı için Üniversiteler Federasyonu’nda Araştırma Biyoloğu olarak başladı ve birkaç yıl boyunca dünya çapında akademik ve uygulamalı hayvan refahı alanında çalıştıktan sonra, Birleşik Krallık'a geri dönerek hayvan davranış terapisi uygulamasına eşlik etti. 1990 yılında Bristol, Langford'daki bir Birleşik Krallık Veterinerlik Okulunda ilk evcil hayvan davranışı kliniğini kurdu ve otuz yılı aşkın süredir evcil hayvanlarda davranış problemlerinin çözülmesi için çalışıyor.

Peter, 2008 – 2011 yılları arasında Japonya'da Miyazaki Üniversitesi Veteriner Hekimliği Bölümü'nde Klinik Profesör olarak görev yaptı ve 5 yıl ABD'deki Ohio Eyalet Üniversitesi Hayvan Bilimleri Bölümünde Misafir Öğretim Görevlisi olarak görev yaptıktan sonra, 2009'da Yardımcı Profesör olarak atandı ve o zamandan bu zamana orada her yıl ders veriyor. Çeşitli bilimsel yayınların, filmlerin ve 2016'da uluslararası en çok satan "Kedilerin Psikiyatra İhtiyacı Var mı?" Ve "Köpeklerin Psikiyatra İhtiyacı Var mı?" Ve "EMRA Intelligence" dahil olmak üzere 16 kitabın yazarı / ortak yazarıdır.

1993'te Birleşik Krallık'taki şu an COAPE Internationl olan Uygulamalı Evcil Hayvan Etolojisi Merkezi'nin kurucu ortağıydı. COAPE International, evcil hayvan davranışları ve terapi kurslarının önde gelen çevrim içi eğitim sağlayıcısıdır ve evcil hayvan davranış problemlerinin değerlendirilmesi ve terapisine yönelik EMRA ve ESTA yaklaşımlarının geliştirilmesine öncülük etti. Aynı zamanda bu yaklaşımlar, COAPE International aracılığıyla Güney Afrika'daki Johannesburg hayvanat bahçesi hayvanlarını zenginleştirme projesine de uygulanmaktadır.

Bugünler de ise Helsinki, Finlandiya'da yaşayan ve sık sık Rae Safarileri için güney ve doğu Afrika'ya bir etolog rehberi olarak seyahat eden Peter Neville ile kediler ile alakalı bir röportaj gerçekleştirdik.

Öncelikle bizimle röportaj yapmayı kabul ettiğiniz için teşekkürler, kediler hayatınıza nasıl dahil oldu sorusuyla başlayalım mı?

Ben büyürken ailemin evinde her zaman kediler oldu ve biraz yerleştikten sonra yetişkin aile hayatımda da. İlk işimi Hayvan Refahı için Üniversiteler Federasyonu'nda (UFAE) Araştırma Biyoloğu olarak vahşi kedi davranışlarını inceleme ve insani kontrolle rehabiliteye alma, kısırlaştırma ve doğal yaşam alanlarına geri salma alanlarında yer alacak kadar şanslıydım. Bir evcil hayvan davranış terapisti olduğumda, kedilere ve sorunlarına ilk odaklananlardan biriydim ve ilk kitabım 'Kediler gerçekten psikiyatra ihtiyaç duyar mı?' birçok dilde uluslararası en çok satan kitaptı. Ayrıca, leoparlar ve onların davranışlarına özel bir ilgi duyduğum safari işimizle Afrika'daki büyük kedilerle çalışacak kadar şanslıyım. Hayatım boyunca küçük ve büyük kedilerle çalışabildiğim ve çalışabildiğim için gerçekten çok şanslıyım. Elbette son zamanlarda safarilerde köpeklerle ve Afrika Vahşi köpekleriyle her zaman olduğundan daha çok çalıştım, ancak kalbimin temeli doğadaki kediye ait!

Kediler gerçekten eğitilebilir mi? Eğer öyleyse, evde yaşayan bir kediye öğretilmesi gereken temel kurallar nelerdir?

Tabii ki de, kediler eğitilebilir; öğrenmelerini pekiştirmek için sabırlı olmak ve doğru ödülleri dikkatlice seçmek gerekir. Bazı kedileri motive etmek çok zordur ve doğru zamanı seçmeniz gerekir, ancak ABD ve Rusya'da eğitimli kedi performanslarının yol gösterici rehberler bile vardır. O rehberlere örnek: https://www.youtube.com/watch?v=1RE5OB38stU https://www.youtube.com/watch?v=-WMA57mypd0. Herhangi bir tehdit veya ceza kullanarak bir kediyi eğitemeyeceğinizi söylemek önemli; sadece ödüller, tekrarlar ve sabır işe yarayacaktır… korkarlarsa kaçarlar ya da donarlar (ve hiç kimse böyle bir köpek eğitmemelidir ... acımasız, kafa karıştırıcı ve gereksizdir). Clicker eğitimini deneyebilirsiniz, kedi, köpek sahiplerinin ve hayvanat bahçesi çalışanlarının en etkili sonuç aldığı eğitimdir.

İnsanlar kedilerin sahiplerini özlemediğini düşünürken, ayrılığın köpeklerde davranış sorunlarına neden olabileceği biliniyor, kedilerde de durum aynı mı?

Evet, bir zamanlar kedilerin sosyal olarak bağımsız olduğunu ve bir kere yetişkin oldular mı kendi başlarına olmayı tercih ettiklerini düşünürdük. Ama şimdi bunun sadece avlandıkları zaman geçerli olduğunu biliyoruz çünkü onlar sadece kendilerine yetecek kadar büyük olan küçük avlara odaklanıyorlar. Ancak şimdi kediler genellikle evlerindeki insanlarla ve bazen diğer kedilerle çok yakınlaşıyorlar ve muazzam sosyal bağlar ve yakın dostluklar kurabiliyorlar. Bu demek oluyor ki, bu bağlar bir şekilde koptuğunda, üzgün, endişeli veya korkulu olabilecekleri ve bu olumsuz duygusal durumların davranış sorunlarına yol açabilecektir. Ayrıca kediler, sahiplerini veya yakın kedi arkadaşını kaybederlerse yas tutabilirler, depresyona girebilirler, iştahsızlaşabilirler ve tüm bu durumlarda, bazen daha önce hiç yapmadıkları davranışlar sergileyebilirler; iç mekana idrar püskürtme veya bu yasa tepki olarak aşırı tırmalama veya kendi kendini yaralamaya başlayabilirler. Bu tür problemler devam ederse, genellikle bir kedi davranış uzmanının yardımına ihtiyaç duyacaklardır.

İki kedi birbirine nasıl tanıştırılamlı ve bunların adımları nedir?

Yavaşça ve dikkatlice! Bu, burada ayrıntılı olarak anlatılamayacak kadar büyük bir konu.

Bir kediyle yaşadığınız en unutulmaz an nedir?

Bir evcil kedi müşterimle en iyi an, herkesten ve her kediden nefret eden George adında korkmuş, saldırgan bir erkek kedinin birden bire benim iyi olduğuma karar vermesiydi. Onu ve dehşete düşen sahibini ne zaman görmeye gitsem benden saklanan ve bana tüküren George, yaklaşık 6 ziyaretten sonra kucağıma atladı ve mırıldanmaya başladı. Ondan sonra çok iyi arkadaş olduk ve sonra sahibini ve ziyarete gelen herkesi kabul etti ve hatta daha önce birbirlerinden ayrılması gereken başka bir kediyle de arkadaş oldu. Ona bu ani değişikliği neyin getirdiğini hiç anlamadım ama herkes bu yüzden 'kazanan' oldu!

En unutulmaz büyük kedi anım ise, geçen yıl Güney Afrika'da safari ile bir Rae Safarileri grubuyla, tüm öğleden sonra erkek bir leoparı takip ettikten sonra iki leoparın çiftleşmesini izledik. Gün içinde leoparların iyi manzaralarını elde etmek çok zordur ve bu benim için nadir ve değerli bir deneyim oldu!

İlginç bir şekilde, daha önce hiç karşılaşmadığım bir çift Türk Van kedisi vardı. Bir çiftliğin yanında yaşıyorlardı ve her gün çiftlik havuzunda yüzmeye gidiyorlardı. Bir gün, çiftçi havuzu boşaltmıştı ve iki kedi eve öylesine sinirlendiler ki, evin her tarafına idrar püskürttüler! Bu problemi sahipleri olan çiftçi ile gölet yeniden dolduruluncaya kadar kedilerin yüzmesi için bir çocuk havuzu satın aldık ve sorun çözüldü!

Kedileri eğitirken sorunlarla karşılaşıyor musunuz? Eğer öyleyse, bize kısaca anlatabilir misiniz?

İşimin bir parçası olarak kedileri gerçekten eğitmiyorum; davranış terapisi, kediyi belirli bir şey yapması için 'eğitmekten' daha çok yaşam tarzını, ev ortamını ve mal sahibinin tutumunu ve davranışını değiştirmekle ilgilidir. Kedilerin çoğu sahiplerini oldukça iyi eğitiyor gibi görünüyor ve bazen kedilerinin öğrenilmiş beklentilerine farklı bir şekilde yanıt verebilmek için onları yeniden eğitmemiz gerekiyor!

Kedileriniz var mı, hayatınıza nasıl girdiler?

Evet, şu an iki kedim var, Asla ve Trista ("Kraliçe" olarak da bilinir), 11 yaşında kız kardeşler. Partnerim Stella ve ben birkaç yıl önce bir araya geldiğimizde Nova Scotia Duck Tolling Retriever köpeği olan Spooch ile bir araya geldiler. Bugünlerde hepimiz Helsinki Finlandiya'da yaşıyoruz.

Hayvanlar her zaman hayatınızın bir parçası mıydı?

Evet, her zaman… Kediler ve köpeklerle büyüdüm ve daha sonra İngiltere'de yaşadığım yerde beslemek için tavşan, fare, sıçan ve sonra da kediler, köpekler, ördekler, kazlar ve bazen de vahşi hayvanlar yetiştirip baktım. Ve ara sırada olsa her türlü hayvan, evcil hayvan, vahşi hayvan, hayvanat bahçesi hayvanları ve hatta çiftlik hayvanları ile çalışabildiğim için çok şanslıyım. Hayvansız bir hayat hayal edemiyorum ya da “hayvanlı insanlar”… Çünkü genelde hayvanlı insanlar, hayvansız insanlardan çok daha kibar ve tatlı insanlar oluyorlar.

Kedilerin ve köpeklerin en sevdiğiniz özellikleri hakkında kısaca bahseder misiniz?

Kedilerde, besin zinciri yırtıcılarının zirvesi olarak evrimleşmeleri ve tasarımlarının mükemmelliği, güzelliği, tarzı ve davranış hassasiyetleri benim için en güzel özellikleri. Köpeklerde ise, sadece dostlukları, sadakatleri ve olağan değerleri değil, aynı zamanda beni çok güldürmeleri! Köpekler yakından izlerseniz gerçekten komik şeyler yaparlar ve çoğu zaman bana yaptıkları şeyleri neden yaptıklarına dair hiçbir fikirleri yokmuş gibi geliyor. Bazı davranışlarının sebepleri, atalarından davranış kalıplarının kalıtımı ya da onları yetiştirirken seçtiğimiz süreçlerle ilgilidir, ancak bazıları sadece evcil hayvanlarımız oldukları için yaptıkları şeylerdir, onların zamanı ve enerjileri hayattan hoşlandıkları ve sevmedikleri şeyleri bulmak için yetiyor. Kesin bir şey söylemenin imkansız olması onların bu davranışlarını daha ilginç ve eğlenceli hale getiriyor.

Son olarak, tekrar bizimle değerli bilgilerinizi paylaştığınız için teşekkür ederiz, Kedici Dergisi okurları için eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Okuyucularınızın da ilgisini çekebilecek birkaç site önermek istiyorum. Birincisi, evcil hayvan davranış terapisinde dünyaca ünlü çevrim içi diploma alma programı sağlayan ve ayrıca birçok kedi, köpek ve vahşi hayvan için uluslararası eğitim kurslarına sahip eğitim portalı COAPE International'da davranış kursları alabilirsiniz. Kursların tamamı ingilizce ve tamamen çevrim içi olarak sunulur, hayvan davranışları ve davranış terapisiyle ilgilenen tüm okuyucuların veya müşterilerin ilgisini çekebileceğini düşünüyorum. COAPE’ye ulaşmak için linke tıklayabilirsiniz: https://coape.org/

İkincisi ise, önümüzdeki yıl –umarım ki Covid-19 bitmiş olur- Afrika’da “Büyük Kediler” safarimize ilgilenenler için safarilerimiz ile ilgili her şeye linkten ulaşabilirler. Safari ve hakkında bilgi almak için: https://raesafaris.co.za/

11/08/2020