Kediler Bizi Dinliyor Ama Her Zaman Dinlememeyi Seçiyorlar

Yıllardır kedi sahiplerinin ortak bir şikayeti vardır.

"Kedim adını biliyor ama çağırınca gelmiyor."

"Koltuktan inmesini söylüyorum, bana bakıp gözlerini kırpıyor ve yerinden kıpırdamıyor."

"Yapmamasını söylediğim şeyi tam gözümün içine bakarak yapıyor."

Kediyle yaşayan herkes bu sahneleri defalarca görmüştür. Hatta çoğu zaman bunun bir inatlaşma olduğunu düşünürüz. Oysa son yıllarda Japonya'da yapılan çalışmalar, olayın sandığımızdan çok daha ilginç olduğunu ortaya koyuyor.

Görünen o ki kediler gerçekten bizi duyuyor.

Gerçekten ne söylediğimizi anlıyor.

Ve bazen bilinçli olarak görmezden geliyorlar.

Bu kulağa komik gelebilir ama bilim insanları için oldukça önemli bir konu.

Çünkü uzun yıllar boyunca hayvan zekası araştırmaları daha çok köpekler üzerine yoğunlaştı. Köpekler komutlara yanıt veriyor, insan işaretlerini takip ediyor ve eğitim süreçlerine kolay uyum sağlıyorlardı. Kediler ise çoğu zaman "ilgisiz", "umursamaz" ya da "eğitilemez" olarak değerlendiriliyordu.

Bugün biliyoruz ki sorun kedilerin anlamaması değil.

Sorun bizim onları köpeklerle aynı ölçütlerle değerlendirmemiz.

Japon araştırmacıların yaptığı çalışmalar, kedilerin sahiplerinin seslerini yabancı insanların seslerinden ayırt edebildiğini gösterdi. Hatta kendi isimlerini diğer kelimelerden ayırt ettikleri de ortaya kondu. Birçok deneyde kediler isimleri söylendiğinde kulak hareketleri, baş çevirme ya da dikkat değişikliği gibi belirgin tepkiler verdiler.

Yani kediniz adını biliyor.

Sizin ona seslendiğinizi de biliyor.

Ama gelmek zorunda olduğunu düşünmüyor.

İşte kedilerle köpekler arasındaki temel fark burada ortaya çıkıyor.

Köpeklerin evrimsel geçmişinde insanla birlikte çalışma vardır. Avcılık, sürü yönetimi, koruma ve görev paylaşımı binlerce yıl boyunca seçilim baskısı oluşturmuştur. İnsan komutlarını takip eden köpekler avantaj sağlamış ve bu özellik nesiller boyunca güçlenmiştir.

Kedilerin hikayesi ise tamamen farklıdır.

Yaklaşık 10 bin yıl önce ilk tarım toplumlarının ortaya çıkmasıyla birlikte tahıl depoları fareleri çekmeye başladı. Fareler kedileri, kediler de insan yerleşimlerini takip etti. Böylece insanlar ve kediler arasında karşılıklı faydaya dayanan bir ilişki kuruldu.

İnsanlar farelerden kurtuldu.

Kediler düzenli av alanlarına kavuştu.

Ancak bu ilişki hiçbir zaman itaat üzerine kurulmadı.

Kediler insanlarla birlikte yaşadı ama insanlar için çalışmadı.

Belki de bu yüzden bugün hâlâ içlerinde güçlü bir bağımsızlık duygusu taşıyorlar.

Araştırmalar yalnızca isim tanıma ile sınırlı değil. Kedilerin insan işaretlerini takip edebildiği, bakış yönlerini anlayabildiği ve bazı durumlarda insanların gösterdiği nesnelere dikkatlerini yöneltebildikleri de gösterildi.

Yani kediler çevrelerinde olup bitenin sandığımızdan çok daha fazla farkında.

Bizi gözlemliyorlar.

Davranışlarımızı öğreniyorlar.

Rutinlerimizi ezberliyorlar.

Hatta çoğu zaman bizden önce ne yapacağımızı tahmin ediyorlar.

Sabah alarm çalmadan yatağın ucuna gelen kediyi düşünün.

Mama dolabının kapağı açılmadan mutfakta beliren kediyi düşünün.

Veteriner taşıma çantası dolaptan çıkar çıkmaz ortadan kaybolan kediyi düşünün.

Bunların hiçbiri tesadüf değil.

Kediler son derece dikkatli gözlemcilerdir.

Belki de onların en büyük yeteneği budur.

Bu nedenle bir kedi sahibinin yıllardır şüphelendiği şey artık bilimsel olarak da destekleniyor: