Sokaktaki Canlar İçin Tehlikeler Ve Yapabileceklerimiz - Umut Fikret Korkmaz

Evlerimizde, sıcacık yuvalarımızda kucağımızda gurlayan kedilerimizle birlikte günün yorgunluğunu kanepemizde atarken, bizleri dışarıdan izleyen, soğuktan korunmak için bir kuytu arayan, yemek için mücadele veren ve belki de doğum yapmak için sessiz, kuru ve güvenli bir yer arayan sokak canlarını ne sıklıkla hatırlıyoruz?

İnsanlığın varoluşundan beri insanlar dünya düzeninde, doğada olumlu ve olumsuz bir çok etkiye sebep olmuştur. Günümüzde ise bu belki de en etkili döneminde etrafımızda ‘’doğa’’ anlamına gelen pek de bir alan bulunmuyor. Bu nedenle sokaktaki canlar beslenme ve barınma gibi en temel ihtiyaçlarını bile karşılamak için mücadele vermek zorunda kalıyorlar.

Peki bu olumsuz düzende bizler bu canların yaşamlarını olumlu yönde etkilemek için neler yapabiliriz? Birlikte bu basit ama etkili olabilecek yöntemleri uygularsak neler değişir ?

Bir Kap TEMİZ Su Ve Bir Kap TAZE Mama

Son zamanlara belki de bilinçlenmenin en çok olduğu ve umut veren konu bu olsa gerek. Sokaklarda oldukça yaygınlaşan kapılarımızın önlerine koyduğumuz bir kap mama ve suyun etkisi tartışılmaz oranda büyük. Ancak iyi niyetle yapılmak istenilen bu uygulamanın da yanlış anlaşılmış olabileceğini bazı kapı önlerinde sokak kenarlarında görüyorum. Mama kaplarında çok büyük tehlikelerden bir tanesi olan tavuk kemikleri, balık kılçıkları bulunan yemek artıkları. Bu yapılar sokaktaki canların ağız ve diş sağlığında, yemek borularında , mide ve bağırsaklarında ciddi travmalara neden olabilmekte ve hatta çoğu vakada acil operasyon gerektirmektedir. Bir diğer yanlış ise kolay bozulabilecek -özellikle yaz aylarında- yemek artıklarını bu kaplara koymak. Çok yaygın olarak bilinenin aksine burunları bunu çoğu zaman ayırt edemez ve açlık dolayısı ile bu gıdayı yiyeceklerdir. Bunlar da bu canların gastrointestinal sistemlerinde problemlere sağlıklı floranın bozulmasına kusma, ishal gibi durumlara ve hatta zehirlenmelere sebebiyet verebilir. Yapabileceğiniz en iyi şey bu sert ve kırılınca travma tik olabilecek yapıları, kolay bozulabilecek gıdaları besin olarak bu canlara vermemeniz olacaktır. Su kapları ise çok hızlı kirlenebilmekte içlerinde mikroorganizmalar çoğalabilmektedir. Bunların da düzenli olarak temizleri ile değiştirilmesi daha sağlıklı olacaktır.

Bilinçli Çöp Kullanımı

Maalesef sokaktaki canların bazıları her zaman gıda bulma konusunda şanslı olamıyor ve uzun gıda arayışlarına çıkıyorlar. Bu amaçla uğradıkları duraklardan bir tanesi de sokak kenarlarındaki çöp tenekeleri oluyor. İşte bu arayış sırasında bazı yaralanmalar olabiliyor.

Çöplerimizi atarken özellikle cam, cam kırıkları, konserve gibi kesici ve tehlikeli cisimleri mutlaka ayrıştırıp güvenli bir şekilde evsel atıklardan ayrı atık kutularına atmanız bu canların besin arayışı sırasında yaralanmalarını önleyecektir.

Daha önce bahsini ettiğimiz tavuk kemikleri, balık kılçıklarını da çöpe atarken ulaşmalarını mümkün oldukça zorlaştırmak amaçlı birkaç poşet içinde evsel atıklarınızla birlikte atabilirsiniz.

Neden Kısırlaştırma Operasyonu?

Ufak bir hesaplama yapacak olursak dişi bir kedinin yılda iki kez doğum yaptığını ve ortalama 6 kedinin hayatta kaldığını varsayacak olursak 1 çift kedi 1 yılda ortalama 12 kedi bu kedilerden 2.sene 144kedi ve bu kedilerden 3.senede 1726 kedi ve bu kedilerden de 4.sene 20.736 kedi dünyaya getirir. Yani kısırlaştırılmamış 1 çift kediden 4senenin sonunda 20bin kedi dünyaya gelebilmektedir. Zaten sokaklarda inanılmaz bir sahipsiz sokak canı popülasyonu varken sadece 2 kediden doğabilecek kedilerin sayısı bile travmalar, açlık, hastalıklar nedeniyle hayatını kaybedebilecek kedilerin sayısını arttıracaktır. Ayrıca dişi kedilerde kısırlaştırma yumurtalık kanserini imkansız hale getirmekte ve rahim kanseri ve meme tümörleri riskini çok büyük ölçüde azaltmaktadır. Erkek kedilerde de Testis kanseri riskini ve prostat hastalıklarını ortadan kaldırmaktadır. Ayrıca kısırlaşmamış kediler kızgınlık döneminde eş bulmak isterken çeşitli travmalara, kazalara, yaralanmalara maruz kalabilirler. Kediler çiftleşirken birçok bulaşıcı hastalığın taşıyıcısı durumuna gelebilirler. Gerek çiftleşme gerekse çiftleşmeye hazırlık sürecinde birbirlerini ısırarak enfeksiyon oluşumuna yol açabilirler. Üstünlük sağlamak için sergilenen bu içgüdüsel davranışlar özellikler erkek kediler için göz ardı edilmemesi gereken bir tehlikedir.

İşin UZMANINDAN Yardım İsteyin

Sokaktaki bu canlar için bir diğer tehlike bulaşıcı hastalıklar. Her gün gördüğünüz sokak canında bir anormallik fark ettiğinizde, bir hastalık olabileceğinizi düşündüğünüzde, kilo kaybı, göz ve burunda akıntı-kabuklanmalar, anormal solunum sesleri, halsizlik bir açık yara olduğu gibi belirtiler tespit ederseniz daha önce benzer problemler yaşayan tanıdıklarınızın önerilerini, kullandıkları ilaçları bir veteriner hekim muayenesi ve onayı olmadan uygulamayın. Unutmayın ki her tedavi protokolü hastaya özel belirlenmektedir ve hekimler bunu hastalık durumuna göre oluşturmaktadır.

Böyle bir durumla karşılaştığınızda yapabileceğiniz en doru şey en yakın veteriner sağlık kuruluşuna başvurmak olacaktır.