Kedilerde Eklem İltihabı Nasıl Tedavi Edilir? - Süleyman Seringen

Kedimde bu hastalık varsa bunu nasıl anlayabilirim?

Kediler yaşadıkları ağrıyı saklamakta bir hayli yeteneklidir. Görmeyi beklediğiniz belirtileri size göstermeyebilirler. Topallama gibi eklem ağrısına işaret edebilecek belirtileri size göstermek yerine aktivitelerini kısıtlamayı tercih edebilirler. Geçmişteki hareketleri ile karşılaştırıldığında alçak ve yüksek yerlere atlamakta tereddüt yaşaması, merdivenleri inip çıkarken zorlanması, uyku ya da dinlenme sonrasında bacaklarda tutukluk yaşaması ya da kum kabını kullanırken zorluk yaşaması dikkate alınmalıdır. Ayrıca dinlenme ve uyku süresinin artması, avlama ve keşif davranışlarını göstermemesi, erişimi rahat alanlarda uyuması, diğer hayvan ve insanlar ile etkileşiminin azalması ya da etkileşimden kaçınması, kendi kendini temizleme davranışının değişmesi, tüy kalitesinin azalması, ağrıyan bölgeyi aşırı bir şekilde yalaması, aktivite azalmasına bağlı olarak tırnakların sivriliğinin azalması ya da eskisi kadar tırnaklarını törpüleyecek davranışları gösteremeyip tırnakların aşırı uzaması ve yalnız başına daha fazla zaman geçirmesi gibi davranışlar da artritisin anlaşılmasında önemli olabilir.

Hastalığın tanısı nasıl konur?

Yaşlı kedilerde daha sık görülmesi ve ciddi seyretmesinden dolayı 7 yaşını geçmiş kediler artritis yönünden değerlendirilmelidir. Yukarıda bahsettiğimiz belirtiler öncelikli değerlendirilmesi gereken durumlardır. Bahsi geçen belirtileri gördüğünüzde veteriner hekiminize başvurmalısınız. Veteriner hekiminiz bu şikayetler doğrultusunda röntgen çekilmesini önerebilir fakat bu durum her zaman gerekli değildir. Tanının belirsizliğini koruduğu durumlarda hekiminiz tarafından belirtilere yönelik tedavi yaklaşımlarına yanıt aranabilir. Genelde kan ya da idrar analizleri sizleri doğrudan eklem rahatsızlıklarının tanısına yönlendirmese de hekiminiz farklı hastalıkları elemek ya da seçeceği ilaçları belirlemek adına bu tetkikleri sizden isteyebilir.

Hastalığın yönetimi için nelere dikkat etmeliyim?

Artritisi yönetmek yalnızca hastalığı tedavi edecek uygun ilacı bulmakla sınırlı değildir. Bunun yanı sıra bir çok seçenek değerlendirilmelidir. Kedinizin hayat kalitesini koruyabilmek için yaşadıkları ortamı değiştirebilir ve ihtiyaçları doğrultusunda zenginleştirebilirsiniz. Öncelikle kedileriniz için erişimi kolay ve rahat yataklar seçebilirsiniz. Özellikle yaşlı kediler için igloo yatakların tercih edilmesi onlara daha güvenli ve sıcak bir uyuma alanı sağlayacaktır. Yüksek alanlara erişimlerini kolaylaştıran basamaklar oluşturmak hareketleri esnasında ağrı duyumlarını azaltacaktır. Kedi kapılarının (cat flap) kolay açılabilir olmasını sağlamak, kum kaplarının alçak olanlarının tercih etmek ve bu kapları iç mekanlarda tutmak önemlidir. Ayrıca mama ve sularına erişimlerini kolaylaştırmak ve bu ihtiyaçlarını gidermeleri için merdiven inip çıkmadıkları düzayak alanları tercih etmek gün içerisinde kedinize hareketlerinde kolaylık sağlayacaktır.

Kedim hangi gıda ya da takviyeleri tüketmeli?

Tüketmesi gereken gıdayı belirlemeden önce şu iyi bilinmelidir ki obezite ve fazla kilolar, artritisi kötüleştirir. Bu yüzden yaşlı kediler başta olmak üzere tüm kediler için kilo kontrolü önemlidir. Eğer ki kediniz kilolu ya da obez ise veteriner hekiminizin yönlendirmesiyle kontrollü bir şekilde kilo verebilir.

Artritisli kediler için farklı gıda takviyeleri ve gıdalar mevcuttur. Esansiyel yağ asitleri (EFAs) ve glikozaminglikanlar (glukozamin ve kondroitin)’ın kombinasyonlarını içeren gıda ya da gıda takviyeleri eklem iltihabını azaltmak ve eklem kıkırdağının yapısını desteklemek için tercih edilmelidir.

Peki, medikal tedavi nasıl olacak?

Artritis ile ilişkilendirilen ağrı ve iltihabı etkili bir şekilde kontrol etmek için ilaçlar mevcut. Bu ilaçlar yalnızca veteriner hekiminiz tarafından önerilebilir ve onların gözetiminde kullanılabilir. Bu amaçla en sık tercih edilen ilaç sınıfları steriod olmayan anti inflamatuar ilaçlardır (NSAIDs). Fakat bu ilaçların yeterli ya da uygun olmadığı durumlarda bazı ilave analjezik (ağrı kesici) ilaçlar, akupunktur, kök hücre terapisi ve trombosit zengin plazma (PRP) uygulaması gibi destekleyici alternatif uygulamalar tercih edilebilir. Fakat bu alternatif uygulamaların ciddi vakalarda ilaç yerine tercih edilemeyeceği bilinmelidir.

Kaynak:

International cat care, Arthritis and Degenerative Joint Disease in Cat
MSD Vet Manual, Joint Disorders in Cats
VCA Hospitals, Degenerative Joint Disease in Cats