Purina Dosyası - Dr. Tarkan Özçetin

Habercilik, birilerinin yazılmasını istemediği şeyleri yazmaktır. Bunun dışındaki her şey halkla ilişkilerdir.” -George ORWELL

Ben ne profesyonel gazeteciyim ne de haberciyim. Ben veteriner hekimim. Bundan tam 30 yıl önce mesleği ve hayvan sağlığı için yemin etmiş bir veteriner hekim. Belki hepsinden öte “KEDİCİ”yim…

Bu kısa ama benim için önemli ve anlamlı girişten sonra tüm yönleri ile Purina Dosyasını açıyorum.

Türkiye’deki kediciler önce sosyal medya, sonra da haber ajanslarına düşen bir haber sonrası sarsıldı. Özellikle kedilerini Purina mamaları ile besleyenler. Haberin kaynağı global e-ticaret sitesi Amazon’un Türkiye ayağı olan Amazon Türkiye. Amazon Türkiye yetkilileri adı geçen mama firmasının ürünlerini satın alan müşterilerini tam olarak aşağıdaki metinde olduğu gibi uyarıyor.

Amazon'un müşterilerine gönderdiği e-posta:

Merhaba,

Fransa'nın tehlikeli ürünler için Uyarı Sistemi (Rappel Conso) üzerinden satın alınan ürün için belirtilen bir ürün güvenliği bilgisine sahip. Ürün şu tehlikeli maddeyi içeriyor olabilir: tehlikeli kimyasallar,

Ürün adı: Pro Plan Sterilised Somonlu Kuru Kedi Maması 10kg
Bildirimden etkilenen ürün parti kodları: 1324091108,1324091104,1325091106
Bildirimden etkilenen ürün son kuilanma tarihleri 31/05/2023

Eğer ürünü tükettiyseniz ve kendinizi iyi hissetmiyorsaniz, lütfen tıbbi destek alın. Bu ürünü başka biri için satın aldıysanız olası gıda güvenliği riskinden haberdar olması için lütfen bu e-postayı söz konusu kişiyle paylaşın.

Ürün tutarını bu ürünü satın alırken kullandığınız ödeme aracına iade ettik. Para iadesi gerçekleştiğinde bizden bir onay e-postası alacaksınız ve tamamlanan para iadesi işlemini Siparişlerim sayfasından "Sipariş Bilgileri” seçeneğini belirleyerek görebileceksiniz.
Para iadesinin gerçekleşmesi için lütfen bankanıza 1-3 gün zaman tanıyın.

Bu durumun neden olabileceği her türlü rahatsızlık için sizden özür diliyor, müşterilerimizin güvenliğinin ve memnuniyetinin bizler için son derece önemli olduğunu bilmenizi istiyoruz.

Saygılarımla,
Amazon.com.tr

Şimdiye kadar ülkemizde pek de alışkın olmadığımız şekilde kedi maması alan müşterilerini uyaran Amazon Türkiye, müşterilerine adı geçen markanın ürünlerinin tehlikeli madde içerebileceğini, bu ürünlerden bir tanesinin tam adını, parti kodlarını ve son kullanma tarihlerinin bilgisini veriyor. Mail ile gönderilen açıklama metni daha çok ürün satın alanlara paralarının iade edildiği, para iadesinin kaç günde gerçekleşeceği şeklinde bilgileri içeriyor. Son olarak sağlık yönünden uyarılarda bulunup yaşanan bu durumun ileride oluşturabileceği rahatsızlıklar için de özür diliyor.

Ancak sağlık uyarısında “bu ürünü tükettiyseniz ve kendinizi iyi hissetmiyorsanız, lütfen tıbbi destek alınız” diye ilginç bir ifade kullanılmış. Amazon burada ürünün insanlar için olduğunu mu düşünüyor anlayamadık. Oysaki bu ürün kediler için ve bir insanın normalde bunu tüketmesi beklenmez. Ayrıca Amazon Türkiye özür metninde “bu durumun neden olabileceği her türlü rahatsızlık için özür diliyor.” Burası da ilginç. Çünkü var olan değil ileride yaşanabilecek her türlü sorunlar için sizlerden özür dileriz demelerinin; para iadesi yaptık ama sağlık problemleri için elimizden sadece özür dilemek geliyor anlamını çıkarıyoruz…

Metindeki soru işaretleri sadece bunlar değil.

“Ürün şu tehlikeli maddeyi içeriyor olabilir: tehlikeli kimyasallar.”
Bu ifade de “şu” olarak geçen tehlikeli madde veya kimyasal nedir? Kedilere ne gibi zararları var. Hiçbir açıklayıcı bilgi yok. İnanılır gibi değil…

Araştırmamızı bu yetersiz ama çok çok önemli ve faydalı bilgiler ışığında derinleştiriyoruz.

İlk durağımız Rappel Conso. Mail’de Fransa'nın tehlikeli ürünler için Uyarı Sistemi olarak yazılan Rappel Conso Fransız pazarında bulunan tehlikeli ürünler hakkında bilgi toplamak için tasarlanmış ve tüketici ürünlerini geri çağırma organizasyonu hakkında tüketicileri bilgilendirmeyi amaçlayan bir web sitesidir. Fransa Maliye Bakanlığı bünyesinde kurulmuş ve kısa adı DGCCRF olan Rekabet, Tüketici İşleri ve Dolandırıcılığı Önleme Genel Müdürlüğü’ne bağlı olan Rappel Conso 1 Nisan 2021 yılında kurulmuş.

İlgili kuruluşun web sayfasında adı geçen mama markası ile bilgilere baktığımızda daha aydınlatıcı bilgilerle karşılaşıyoruz.

Geri çağırma nedeni: Bileşen tedarikçilerimizden biri tarafından kullanılan su arıtımından kaynaklanan olası kalıntı kalıntıları (2-CE) varlığı
Tüketicinin maruz kaldığı riskler: Diğer risk
Tüketici tarafından benimsenecek davranış: Tüketmeyi bırakın. Ürünü kullanmayı bırakın. Tüketici servisiyle iletişime geçin. Ürünü imha edin
Tazminat şartları: geri ödeme
Geri çağırma prosedürünün bitiş tarihi: 7 Eylül 2022 Çarşamba
Kaynak: https://rappel.conso.gouv.fr/fiche-rappel/7601/Interne

Web sitesinden Amazon’un “şu” dediği kimyasalın (2-CE) olduğunu anlıyoruz. Ancak 1 rakam 2 harften oluşan bu ifade dışında bu sitede de açıklayıcı bir bilgi yok. ‘Ürünü kullanmayın hatta imha edin’ diye uyarıda bulunan Rappel Conso sitesi, tüm bunlara neden olan kimyasalın tam adını, ürünü kullanan kedilerde ne gibi rahatsızlıklara neden olabileceği hakkında en ufak bir bilgi paylaşmıyor. Yukarıdaki metinde de açık olarak görüleceği üzere ürünü tüketen kedilerin maruz kalacağı riskleri “diğer risk” olarak yazıp geçiyorlar. Burası da oldukça enteresan. O zaman daha da derinlere giden araştırmamıza devam ediyoruz.

Nedir (2-CE): Hem Fransa’da hem de Türkiye’de adı sır gibi saklanan bu kimyasalın uzun adı 2-chloroethanol. Türkçesi, 2-Kloroetanol, genellikle bizde “etilen klorohidrin” olarak adlandırılıyor.

Fransız makamların kısaca diğer risk olarak tanımladığı “etilen klorohidrin” aslında o kadar da diğer olarak tanımlanamayacak riskler içermiyor. Kısa bir araştırma sonrasında sonuç vahim. 2-chloroethanol’ün en basitinden yüksek kanserojenite, ülser ve zehirlenme risklerini taşıdığını öğreniyoruz. Daha detaylı bilgiyi aşağıdaki linkten veya Google araştırması ile öğrenebilirsiniz.

Kaynak : https://doi.org/10.2903/j.efsa.2022.7147

Yaptığımız tüm araştırmalar sonucunda görünen o ki problem sadece Fransa ve Türkiye’de yaşanmış. Başka hiçbir Avrupa ülkesinde bu durum yaşanmamış veya haber olmamış. Fransız basınında ise konuyla ilgili olarak hayvan hakları savunucuları ve barınakların açıklamalarını kaynak gösteren haberler var. Birçok haber teyide muhtaç olmakla beraber genel olarak mamayı tüketen kedilerle ilgili kusma, ishal ve hipoterminin eşlik ettiği şiddetli zehirlenme vakaları kaydedildi. Uzun süreli kullanımda bir kaç yavru kedinin hayatını kaybettiğini raporlayan haberlerde, kısa sürede farklı bir mamaya geçildiğinde kedilerin iyileşme gösterdiği aktarıldı. Benzer belirtileri aşağıda detaylı olarak anlattığımız mamaları tüketen kediniz varsa vakit kaybetmeden veteriner hekiminize başvurunuz.

Tüm bu bilgiler ışığında asıl en çok merak edilen sorulara cevap aramaya çalışalım.

PRO PLAN MARKALI KEDİ MAMASI SATIN ALDIM. NE YAPMALIYIM?

Evde bir kediniz var ve yakın zamanda Pro Plan markalı mama almış olabilirsiniz. Kontrol edeceğiniz 4 önemli nokta var. Son kullanma tarihi, Lot( parti) numarası, GTIN numarası ve üretim tarihi paketin üzerinde basılı ve okunabilir olmalıdır.

Öncelikle belirtmekte fayda var. Adı geçen markanın tüm ürünleri kedi sağlığı için tehlikeli kimyasal barındırmıyor.

Kimyasal madde, Pro Plan Somonlu Kısır Kedi Maması 10kg-3kg, Purina Pro Plan Original Kitten 1-12 ay, tavuklu - 10 kg, Purina Pro Plan Original Kitten 1-12 ay, tavuklu - 3 kg ve Purina Pro Plan Original Kitten 1-12 ay, tavuklu - 400 gram mamalarda tespit edilmiştir.

Aldığınız ürün bunlardan biri değilse endişelenmenize gerek yok. En azından şimdilik…

1.Son Kullanma Tarihini Kontrol Edin

Rappel Conso'nun açıklamalarına göre kedilerin hayatını tehlikeye atabilecek gıdaların son kullanma tarihi 31 Mayıs 2023. Bu tarihli bir mama aldıysanız ikinci adım olarak ürünün lot numarasını kontrol edin.

31 Mayıs 2023

2.LOT (Parti) numarasını Kontrol Edin

Lot numarası, stoklardaki belli bir parti mal grubunu izleme ve kontrol amaçlı verilen tanımlayıcı numara veya kodlardır. Parti, batch veya grup numarası olarak da bilinir. Bir parti ürünün geri çağırılması ve imha edilmesi gerektiğinde, bu numara kullanılarak ilgili partideki ürünler kısa sürede tespit edilir ve geri çağırılır.

Kimyasal tespit edilen kedi mamalarına ait LOT (parti) kodları:

* 1324091108
* 1324091104
* 1325091106

3.PROD (Üretim) Tarihini Kontrol Edin

Paketin üzerindeki PROD ibaresi ürünün üretim tarihini gösterir. Rappel Conso tarafından yapılan açıklamalara göre kimyasal madde tespit edilen mamalar, 20 Kasım 2021 ila 13 Nisan 2022 tarihleri aralığında üretildi ve tüketicilere satıldı. Eğer bu tarihler aralığında mama satın aldıysanız, dikkatli olmanızda fayda var.

4.Global Ticari Ürün Numarası (GTIN) Kontrol Edin

GTIN numarası 13 haneli bir barkod numarasıdır. Ürünün paketinin en altında barkod çizgilerinin altına bakarak kontrol edebilirsiniz.

Kimyasal tespit edilen kedi mamalarına ait GTIN (Global Ticari Ürün No) Numaraları:

7613036075534
7613033560064
*7613033564642

Yaşanan tüm bu olaylar ve gerçekler sonrasında Purina Türkiye’nin kamuoyu ile paylaşımlarını yorumsuz olarak aşağıda sizlerle paylaşıyoruz.

Kedici sevgi ve saygılarımla

Dr. Tarkan Özçetin