Chartreux Kedisi - Dr. Tarkan Özçetin

Fransızların ünlü kedisi Şartrö. Manastır Kedisi, Fransız Mavi Kedisi, Gülen Kedi olarak da bilinir. Mavi duman renkli, güler yüzlü, sessiz sakin tavırları ile bilinen en eski Avrupa kedisi. İsmini Büyük Chartreuse (şartröz) Manastırından almıştır.

1084 yılında Fransa’nın güneydoğusunda Alpler bölgesinde kurulan manastırın bir diğer ünü de likörleridir. Manastırdaki keşişlerin formülünü yüzyıllarca sakladıkları likör nane, melek otu, melisa, adaçayı, meyankökü gibi 130’u aşkın ot, bitki ve baharatın karışımı ile oluşmuştur.

Bizim Ankara Kedisi’nin (Felis Catus Angorensis) bilimsel isim babası olan ünlü Fransız doğa bilimci Buffon kendi kedileri Şartrö’ye de Felis Catus Cartusianorum adını koymuştur. Buffon kedinin Fransa orijinli olduğunu söylese de rivayetler bizi çok tanıdık yerlere götürüyor. Kökeni Bir çok Avrupa, Amerika kökenli kedi ırkında olduğu gibi Şartrö kedisinin de kökeni oldukça karışık ve tartışmalı.

Birinci iddia ismini aldığı Şartröz Manastırı’nın rahipleri tarafından 17.yüzyılda Güney Afrika Ümit Burnu’ndan getirilip Fransa’da yetiştirilmeye başlandığı şeklinde. İkinci köken tezi, Mısır kedisi ile Palas Kedisi’nin Fransa’da melezlenmesinden ortaya çıktığı yönündedir. Üçüncü tez Mavi Tüylü Rus Kedisi’nin Sibirya, Kuzey Avrupa ve son olarak Fransa’ya göç etmesi sonucu ortaya çıktığı şeklindedir. Son tez ise Şartrö’nün haçlılarca Orta Doğu’dan 16.yüzyılda Fransa’ya manastıra getirilmiş olabileceğidir. Yapılan tüm araştırmalar ve oldukça titiz tutulduğu bilinen kilise kayıtlarına göre, Şartrö Kedisi ile manastırın isimleri dışında hiçbir bağlantılarının bulunmadığı şeklindedir.

Her şeye rağmen Şartrö Kedisi Avrupa’nın bilinen en eski kedi ırkıdır. Bu kedi ırkı için benim tezim ise her zaman olduğu gibi Kedilerin Anavatanı Anadolu’ya dayanıyor. 16. ve 17. yüzyıllarda Anadolu’dan Avrupa’ya ister haçlılarca, ister seyyah ve tüccarlarca olsun birçok kedi götürülmüştür. Bunlar içinde bizim Ankara, Van Kedileri olduğu gibi Mavi tüylü kediler de aynı kaderi paylaşmışlardır. Bunun en büyük kanıtı nedir diye soracak olursanız size cevabın söyle bir etrafınıza bakmanız olacaktır. Aradan yüzyıllar geçmesine rağmen bizim sokaklarımız güler yüzlü, mavi, duman renkli Şartrö Kedileri ile doludur.

Irk Özellikleri

Şartrö Kedisinin yüzündeki gülümseme ifadesi onu diğer kedilerden ayıran en önemli özelliktir. Yüzlerinde her zaman yumuşak, gülümseyen bir ifade vardır.

Vücut Yapısı

Vücudu geniş, iri yapılı ve sağlamdır. Erkekle dişi arasında diğer ırklara göre belirgin bir büyüklük farkı vardır. Özellikle erkekler kaslı omuzlara sahiptirler. Kısa güçlü bir boyunla birleşmiş büyük, yuvarlak bir kafa yapısı vardır. Güçlü bir çeneye, dolgun yanaklara sahiptir. Kulakları yüzüne oranla kısmen büyük uçları yuvarlaktır. Ağzı dar ve küçük, burnu kısa ve düzdür. Gözler büyük, yuvarlak ve portakal ile altın rengi arasında değişir. Bacaklar kısa ve güçlüdür. Kuyruk kalın, ucu yuvarlaktır.

Kürk

Çift katmanlı, sık, yumuşak tüyleri vardır. Tüy renkleri mavi, grinin her tonu olabilir. Vücudunun uç noktalarında tüylerin parlaklığı belirginleşir. Dişilerin tüyleri erkeklere göre daha ince ve ipeksidir. Tüylerinin bakımı çok kolaydır.

Huy

Hoşgörü, yumuşak ses tonu ve yumuşak hareketler bu ırkı en iyi tanımlayan kelimelerdir. Sessiz sakin kendi halindedir. Ev halkına karşı çok cana yakındır ama yabacıları sevmezler. Gerektiğinde çok iyi avcılardır. Avlarına kendinden beklenmeyen ani pençeler atabilir.. Köpek gibi çocuklarla koşarak oynamayı sever. Atılan bir nesneyi getirme ve sahibini koruma gibi köpeklerle özdeşleşmiş davranışlar sergiler. Nazik ve sessizdir gerekmedikçe kesinlikle miyavlamaz ve taşkınlık yapmaz.