YENİLER >

Bir Ev Kedisinden Bile Küçük: Dünyanın Yeni Kedisi “Tilcayo”

Bir Ev Kedisinden Bile Küçük: Dünyanın Yeni Kedisi “Tilcayo”

Bir Ev Kedisinden Bile Küçük: Dünyanın Yeni Kedisi “Tilcayo”

Dünyanın kedi ailesine yüz yılı aşkın bir sürenin ardından yeni bir üye katıldı. Bolivya’nın sislerle kaplı Yungas ormanlarında yaşayan, benekli kürkü ve minik gövdesiyle dikkat çeken yabani kedi artık bilimsel olarak ayrı bir tür: Leopardus tilcayo.

17 Eylül 2026’da Current Biology dergisinde yayımlanan genom araştırması, Tilcayo’nun daha önce bilinen kaplan kedilerinden yalnızca farklı görünen bir popülasyon olmadığını, ayrı bir evrimsel soy oluşturduğunu ortaya koydu. Araştırmacılara göre bu, 1923’ten bu yana bilim dünyasının tanımladığı ilk yeni yaşayan kedi türü.

Ev kedisinden bile küçük..

Tilcayo’nun en şaşırtıcı özelliklerinden biri boyutu. Yaklaşık 46 santimetre gövde uzunluğuna ve 1,4 kilogram civarında ağırlığa sahip olan bu küçük yabani kedi, ortalama bir ev kedisinden belirgin biçimde daha küçük. Açık kahverengi kürkünün üzerinde düzensiz koyu rozetler, kısa ve yuvarlak kulakları ve gövdesine oranla uzun bir kuyruğu bulunuyor.

Ancak Tilcayo bölge insanları için yeni değil.

Bolivya Yungas’ında yaşayan insanlar bu küçük kediyi uzun zamandır “tilcayo” adıyla tanıyor. Bilim insanları da yeni türe isim verirken yerel halkın kuşaklar boyunca kullandığı bu adı korumayı tercih etti.

Her şey “garip bir kedi” ile başladı

Hikâyenin belki de en güzel kısmı yaklaşık on yıl önce başladı.

2016 yılında yol kenarında yavru halde bulunan benekli bir kedi, onu bulan kişi tarafından önce evcil bir kedi olduğu düşünülerek eve götürüldü. Yaklaşık bir yıl sonra bunun yabani bir hayvan olduğu anlaşılınca Bolivya’daki Senda Verde Yaban Hayatı Koruma Merkezi’ne teslim edildi.

Bolivyalı biyolog Paola Nogales-Ascarrunz kediyi gördüğünde bir şeylerin farklı olduğunu fark etti. Küçük yüzü, yuvarlak kulakları ve özellikle kürkündeki büyük rozetler, bilinen kaplan kedilerinin görüntüsüyle tam olarak uyuşmuyordu.

Nogales-Ascarrunz yıllar sonra Bolivya’daki kediler üzerine çalışırken aynı soruya geri döndü:

Bu kedi aslında neydi?

Cevabı DNA verdi

Bilim insanları Güney ve Orta Amerika’dan 38 kedinin tam genomlarını karşılaştırdı. Bunların arasında günümüz hayvanlarının yanı sıra müzelerde saklanan tarihî örnekler de bulunuyordu.

Sonuç, küçük kedinin yalnızca görünüş olarak farklı olmadığını gösterdi.

Tilcayo'nun soyu diğer kaplan kedilerinden yaklaşık 1,4 milyon yıl önce ayrılmıştı. Araştırma aynı zamanda daha önce çok daha basit olduğu düşünülen Güney Amerika kaplan kedisi ailesinin aslında beş ayrı türden oluştuğunu ortaya koydu.

Böylece yaklaşık on yıl önce bir ailenin evcil kedi sanarak sahiplendiği küçük benekli kedi, yıllar sonra bilim dünyasında Leopardus tilcayo adıyla kendi türünün temsilcisi oldu.

Tilcayo hakkında hâlâ bilmediğimiz çok şey var

Bilim insanlarının elindeki bilgiler şimdilik oldukça sınırlı.

Türün Bolivya’nın And Dağları'nın doğu yamacındaki Yungas ormanlarında yaşadığı biliniyor. Ancak kaç Tilcayo bulunduğu, nasıl ürediği, yaşam alanının tam olarak ne kadar geniş olduğu ve günlük yaşamının büyük bölümü henüz bilinmiyor.

Bu da keşfi daha da ilginç hale getiriyor.

Çünkü dünyanın en çok araştırılan hayvan ailelerinden biri olduğunu düşündüğümüz kedilerde bile, bilimin henüz tanımadığı türler hâlâ saklanıyor olabilir.

Ve Tilcayo bize belki de bunu hatırlatıyor:

Kedi ailesi hakkında öğreneceklerimiz henüz bitmedi.

 

18/09/2026

Keditörün Önerisi

Ülkemize Ait Kedi Irkları

 01.09.2023

Türkiye oldukça farklı sayıda kedinin yaşadığı, aynı zamanda kedi türleri açısından ...

Kedici Olmak - Esin İnan

 08.04.2021

Bir kedici için evdeki kedi nedir? O kadar çok şeydir ki, bilmeyenlere, anlamayanlara ...

Kediler Alemi

Kedi Kitabevi

 06.05.2020

Kedi Kitabevi, kapıdan giren herkesin dikkatini çeken ‘okur dostlar grubu’nun yeni üyesi ...

Kedici Rutini

 21.07.2021

Kediciler gün içinde kedisine nasıl vakit ayırmalı, neler yapmalı, bir gününü minik ...

KEDİCİ AŞKINA ARA

EN YENİLER

TÜRKİYE'NİN KEDİ HASTANESİ