Kedinizin Gözünün Görmediğini Nasıl Anlarsınız?
23.08.2022Aslında kedilerin gözlerinin görmediğini anlamak kolaydır. Ancak bazı durumlarda tek gözü ...
Tüm dünya şiirinde yer aldığı gibi Türk şiirinde de pek çok şair tarafından kedi-kadın ilişkisi kurulmuştur. Kedinin kucağınızda yatması, o yumuşak haliyle kadın yumuşaklığı arasında benzetmeler yapılmıştır. Sürekli ilgi bekleyen, seven, duygu ve düşüncelerini hal ve hareketleriyle dile getirebilen, ihanet eden bir varlık olarak zaman zaman erkeğe kadını çağrıştırmıştır kedi…
Rivayetlere göre Nuh’un gemisine giren bir çift kedi ile başlayan insan kedi yakınlaşması, karşılıklı sevginin zamanla daha da artmasıyla ve insanoğlunun her daim evine konuk etmesiyle iyice pekişir. Artık ev halkından sayılan kedi, evin aç veya tok oluşunun temsilciliğine bile soyunur. Daha sonra Mısırlıların yüzlerce kedi mumyası ile medeniyetin temsilciliği misyonunu yüklenir.
Aralarındaki samimi bağa güvenen insanoğlu edebiyatta da bir misyon yükler kediye ve edebiyatta bir anlatım aracı olarak kullanılan en konuşkan canlılardan biri oluverir kedi. Kedinin miyav sesinden başka terennümü olmamasına rağmen evrende bu ses kadar tefsir edilen ikinci bir hayvan sesi ve davranışı neredeyse yok gibidir. Yedi canlı olan bir mahlukun sabrı da sınırsız göründüğünden insanoğluna ne yapsa ne etse sadece bir miyavdır teşekkürü ve şikayeti bu kalender hayvanın. Ayrıca, hicveden içinde hicvedilen için de sevimli geldiğinden fazla sorun da çıkarmamaktadır sonuçta.
Melih Cevdet Anday’ın dizelerinden kedilerin gerçekte neler söylemek istediğini anlamak için düşlerini bilmek gerektiği anlaşılıyor: “Yattığı yerde başını kaldırıyor, Bir şey söylemek ister gibi ağzını açıyor, Ama hiç sesi çıkmıyor. Sonra düşünde konuşmak için uykuya dalıyor.”
Makalemizin önceki bölümlerinde kedinin edebiyatta bir anlatım aracı olarak görülmesine çeşitli örnekler sunmaya çalışmıştık. Bu bölümümüzde de kediyi bir anlatım aracı olarak kullanan şairlerin edebiyattaki kadın ve kedi benzetmelerine yer vererek Tevfik Fikret’ten bir örnek sunmaya çalışacağız.
Tüm dünya şiirinde yer aldığı gibi Türk şiirinde de pek çok şair tarafından kedi kadın ilişkisi kurulmuştur. Kedinin kucağınızda yatması, o yumuşak haliyle kadın yumuşaklığı arasında benzetmeler yapılmıştır. Sürekli ilgi bekleyen, seven, duygu ve düşüncelerini hal ve hareketleriyle dile getirebilen, ihanet eden bir varlık olarak zaman zaman erkeğe kadını çağrıştırmıştır kedi…
Charles Baudelaire’e sevdiği kadını hatırlatır: “Parmaklarım başını, esnek sırtını, şöyle Dilediği gibi okşadığı an Ve elim elektrikle gövdende coşkuyla Haz ile gezindiği zaman Kadınım gelir aklıma, bakışı andırıyor Senin bakışlarını tatlı kedi Derin ve soğuk, mızrak gibi kesiyor, yarıyor. Tepeden tırnağa sevimli, ince Bir hava, tehlikeli bir koku yüzüyor Esmer teninin yöresinde.”
Kedinin sevimli mırıltıları Necip Fazıl Kısakürek’e özlediği bir kadının sıcaklığını çağrıştırır bir şiirinde: “Kedim, ayak ucuma büzülmüş, uyumakta; İplik iplik sarıyor sükutu bir yumakta, Hırıl hırıl, Hırıl hırıl… Ne olurdu, bir kadın, elleri avucumda, Bahsetse yaşamanın tadından başucumda, Mırıl mırıl, Mırıl mırıl…”
Kedi Kitabı’yla bizlere söyleyecek fazla bir şey bırakmayan Gökhan Akçura; Ayşe Arman ile bir röportajında: “Erkekler, kadın özgür, hırçın, vefasız olunca kediyle kadın arasında benzerlik kuruyorlar. Egemen erkek ideolojisinin kediye bakışı ile kadına bakışı aynı. Kadın kendine tabii olursa mesele yok, ama tırnaklarını çıkarırsa, arkasını dönüp giderse, şimdi beni okşama derse, yani kedileşirse durum değişiyor tabii.. O zaman kadın eşittir kedi yani…hırçınlık, huysuzluk, vefasızlık noktalarıdır. Yani ikisi de erkek hegomonyasına karşı çıktıkları anda karşıya konuluyor, beğenilmiyorlar.”
Tevfik Fikret’in kedisinin adını taşıyan “Zerrişte” şiiri, edebiyatta kedi ve kadın arasındaki ilişkinin sembollerinden biridir. Tevfik Fikret, kedi ve kadın arasındaki benzerliği “Sevdiklerimin ben hepsinde bu tırnakları, hepsinde bu hali, hepsinde bu hırçın kedi simasını gördüm” dizeleriyle anlatır.
Şairin kedisinin adını taşıyan Zerrişte, Farsçada “sırma”, “altın tel” demektir. Tevfik Fikret’in şiirlerine aşina olanlar onun kedisi için Farsça bir kelime kullanmasını yadırgamayacaklardır. Ancak, Nurullah Ataç onun kedisi için Farsça bir kelime kullanmasını eleştirmiştir. Nurullah Ataç; “kediye koyduğu ada bakın? Türkçeyi o kadar hor görmüş adama biz de kalkıp büyük Türk şairi demişiz! Allah günahımızı affetsin!” demişti.
Tevfik Fikret diğer şiirlerinde olduğu gibi Zerrişte şiirinde de Arapça ve Farsça kelime ve yapıları çokça kullandığından şiiri; A. Muhip Dıranas’ın Tevfik Fikret’in “Rübâb-ı Şikeste” ve “Halûk’un Defteri” kitaplarından seçtiği şiirlerin dil içi çevirisini yaptığı 1975 yılında yayınlanan “Kırık Saz” kitabındaki şekliyle veriyoruz.
Tevfik Fikret / ZERRİŞTE
“Yaz aşkına dair,” dediniz…
İşte: çocukken
Gayet afacan bir kedi sevdim ki elimden
Bir dakka bırakmazdım; uyurken kucağımda
Ruhumdaki şefkat
Hep üstüne titrer; gece bazan yatağımda
Birlikte uyurduk. Bırakıp mektebe gitsem
Kalbimdeki özlem
Mutlak beni dikkatsiz eder, “hey koca sersem!”
İhtarı tokatlarla gürülderdi başımda.
Ben körkütük âşık,
Her kahra tahammülle severdim O yaşımda
Sevmekteki etken ve teselliyi bilirdim.
Herkes gibi, hatta
Bazan da sebepsiz yere ağlar, üzülürdüm.
Zerrişte, bu ismiydi onun, sanki haberli
Uğrun kederimden
Yaltaklanır, atlar, sürünür, okşatır, okşar
Sırf alsın için gönlümü bir çare bulurdu
Lakin üzerimden
Bir kez dağılıp gitti mi hüznüm, kurulurdu:
“Sayemde bu neşen” demek ister gibi mağrur;
Mağrur ve küçümser,
Başlardı vefasızlığa; ben bağlı ve güçsüz,
Her isteği, her hazzı ve her keyfine uymuş,
Bazan şaşaraktan,
Bazan kızaraktan; yine güçsüz, yine kanmış;
En şüpheli bir meylini görsem inanırdım;
Biçareliğimden;
Hep tırmalanır, tırmalanır, tırmalanırdım!..
“Yaz aşkına dair” dediniz… İşte misali:
Sevdiklerimin ben
Hepsinde bu tırnakları, hepsinde bu hali
Hepsinde bu hırçın kedi simasını gördüm…
Tüm zevkini sürdüm bu cehennem gibi ömrün.
Aslında kedilerin gözlerinin görmediğini anlamak kolaydır. Ancak bazı durumlarda tek gözü ...
Ceva Health Animal tarafından oluşturulan marka Feliway, kedilerin mutluluğuna ve kediler ile ...
İngiltere’de bir ilkokulda yaşayan kedi Cilla, ulusal sınavlara giren öğrencilerin sınav ...
Anayasa Mahkemesi, sahipsiz hayvanlarla ilgili yasal düzenlemeler içeren 7527 sayılı ...
Doğanın ortasında yürek ısıtan bir hikaye... Dağda bir tavşan yavrusunu bulan Selami Amca, ...
Araştırmacılar ay döngüsüne göre köpek ve kedi acil durum ziyaretlerinin sıklığını ...
Kedilerde gebelik süresi 55-65 gün arası değişebilir. Kediler gebeliklerin ilk ayında ...
Araştırmacılar “Bulgularımız, kedi sahiplerinin depresif, endişeli veya yalnız olduğu ...
Munchkin Kedisi genellikle çok sevimli, oyuncu, insana yakın duran, sempatik, akıllı ve kolay ...
Kediciler, aşırı tüy dökme, cilt sorunları ya da hava sıcaklıklarındaki değişimlerin ...
Avlanmak, beslenmek, düşmanlardan korunmak, yavruyu ya da anneyi bulmak, idrar ve dışkıyla ...
Plastik parçaları, kedinizin sindirim sisteminden geçerek 1-2 gün içinde dışkıyla ...
World Atlas'ta yayınlanan bilimsel bir istatistikte, dünyada ki kedileri evcil hayvan olarak ...
Ünlü Fransız oyuncu ve hayvan hakları savunucusu Brigitte Bardot, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ...
Kedi besledikleri için komşusu tarafından göğsünden vurularak öldürülen Yasin ...
Tüm dünyada özellikle Avrupa ülkelerinde herkes tarafından bilinen Birman Kedisi, ilk ...
Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü ekipleri, ihbar üzerine harekete geçti. Gittikleri yerde ...
Manisa'nın Salihli ilçesinde, 3 kedi yavrusunu fırça sapıyla öldüren kişi tutuklandı. ...
Büyük Kedilerin bu sayıda konuğu kara kulağı doğal ortamında ilk kez görüntüleyen ...
Tenyalar hayvanlardan insanlara geçen parazitler içinde en bilinen ve sonuçları itibarı ile en ...
Manavgat yangın felaketine seyirci kalamayan Animallia Hayvan Hastanesi ekipleri bölgeye yardım ...
Yaz iyiden iyiye gösterdi kendini. Mahalledeki arkadaşlarımın çoğu deniz kıyılarındaki ...
Her canlının ortalama bir yaşam süresi vardır. Evcil dostlarımız kedilerin de ortalama 16 ...
Kedilerinin evden kaçması kediciler için kontrol altına alınması en zor korkuların ...
Kedilerin fizyolojik özellikleri insanlarda ilgi uyandırır. Esnek ve atletik vücut yapıları ...
Kediler için beslenme sağlıklı bir hayat geçirmeleri için önemli bir husustur. Bir kap su, ...
Kedinizin koku alma duyusunun ne kadar güçlü olduğunu öğrenmek sizi şaşırtabilir. Kediler, ...
İnsanoğlu tarihin değişik dönemlerinde farklı inanışları ve ritüelleri benimsemiş, ...
Florida'da bir kadın kapının önünde gördüğü yardıma muhtaç kediyi barınağa bırakmak ...
Eskişehir’de Odunpazarı ilçesine bağlı İstiklal Mahallesi’nde 2 gündür çatıda kalan ...
Uzun yıllar İstanbul'da yaşayan yazar Alexander Christie-Miller, sokak hayvanları ...
Ankara'nın Altındağ ilçesinde katledilmiş halde çok sayıda köpek bulundu. Yaşam hakkı ...
Kediler bakımına en düşkün canlılar arasındadır. Kedicilerin ilgisini, bakımını ve rahat ...