Kediniz Ne Renk Olsun? - Alp Akoğlu

İnsanlar derilerinin, hatta saçlarının rengi nedeniyle nasıl önyargıyla karşılaşıyorsa kediler de benzer bir sorundan muzdarip..

Özellikle siyah kedilere yöneltilen haksız yakıştırmaları hepimiz biliriz. Onları görmek bile bazıları için uğursuzluk anlamına gelir. Hele ki bir kara kedi böyle düşünen birinin önünden geçmeye dursun. Belli kedi kürk renklerinin ya da desenlerinin ilgimizi daha fazla çekmesi normal.

Güncel bir araştırma bununla kalmayıp bu renk ve desenlerin kedilerin kişilikleriyle ilgili önyargıya sahip olmamıza yol açtığını gösteriyor. Evet, insanların evcil kedi seçiminde renklerinin etkisi bilimsel bir araştırmaya konu olmuş.

ABD’deki California Üniversitesi’nde bir araştırmada 189 kedi sahibiyle görüşülerek kedilerin renkleriyle “kişilikleri” arasındaki ilişki ortaya çıkarılmaya çalışılmış. Elbette insanların bakış açısıyla. Bu araştırmaya göre turuncu renge sahip kediler en arkadaş canlısı, beyaz kediler soğuk, üç renkli (tortoiseshell) kedilerse hoşgörüsüz olarak sınıflandırılmış. Aslında bu öngörülebilecek bir sonuç olabilir. Bazı kediler renkleri ya da desenleri nedeniyle bize daha çekici görünebilir. Ancak araştırmayı yürüten Mikel Delgado, bu konuda daha önce herhangi bir bilimsel araştırma yapılmadığını beliriyor. Delgado, ABD’de bulunan toplam 100 milyon evcil kedinin her yıl en azından bir milyonunun barınaklara düştüğünü belirtiyor. İnsanların kedilere ilişkin bu yargılarının ne kadar gerçekçi olduğunun anlaşılmasının evsiz kalan kedilerin azaltılmasında rol oynayabileceğini düşünüyor.

“Turuncu renge sahip kediler en arkadaş canlısı, beyaz kediler soğuk, üç renkli (tortoiseshell) kedilerse hoşgörüsüz olarak sınıflandırılmış.“

2002’de yapılan bir araştırmaya göre evcil kedilerin yaklaşık dörtte biri sahipleriyle ya da evdeki diğer evcil hayvanlarla geçinemediği gerekçesiyle barınaklara getiriliyor. En sık karşılaşılan şikayetse fazla hareketli olmaları. Yine bu çalışmada siyah kedilerin en çok uyutulan kediler olduğu ortaya çıkmış.

Delgado, bu çalışmanın gerçekten de “kara kedi sendromu” diye bir sorunun varlığını desteklediğini, siyah ve koyu renkli kürke sahip kedilerin daha az sahiplenildiğini belirtiyor. Bunun gerçekten bu kedilerin kişiliğinden mi yoksa bir önyargıdan mı kaynaklandığını bulmak için başka araştırmalar gerekiyor. Bu araştırmada, kedi sahiplerine değişik renkteki kürke sahip kedilerin çağrıştırdığı karakterlerle ilgili değerlendirme yaptırılmış. Çoğu katılımcı kedilerin kişiliğinin onları sahiplenmelerinde en önemli etken olduğunu belirtmiş. Ancak eve götürmek isteyecekleri kediyi seçerken kedinin kürk renginin de bilinçli ya da bilinçsiz olarak önemli bir etken olduğu ortaya çıkmış.

California Berkeley’de evsiz hayvanları sahiplendirme konusunda çalışan bir kurumda koordinatör olarak çalışan Cathy Marden insanların evcil hayvan alırken girdiği psikolojik durumu çok iyi biliyor ve önyargıları kırmak için çalışıyor. Marden’e göre kedilerin rengiyle kişiliğini ilişkilendirmek doğru değil. Bunun yerine insanlara sahiplenmek istedikleri kediyle rengi ne olursa olsun bir süre zaman geçirme fırsatı tanımak gerektiğini düşünüyor ve dernek olarak barınakları bu konuda teşvik ediyorlar.

Tüm çabalara karşın insanların yine de özellikle siyah kedilere karşı önyargılarını kırmanın zor olduğunu da belirtiyor. Marden ve onun gibi düşünenler, özellikle siyah kedilere karşı önyargıyı kırmak için “Kara kedi almak için on neden” adında bir kampanya başlatmış durumda. Bu on neden değişik versiyonlarıyla internette dolaşıyor. “Aşkın rengi yoktur”, “Karda hiçbir zaman kaybolmazlar”, “Komşunuzun çocukları çok havalı olduğunuzu düşünürler”, “Onlar sizin renginizi önemsemez” bu maddelerden birkaçı…

23/03/2022